Φυλλικό Οξύ και Τριχόπτωση: Υπάρχει Πραγματικά Σχέση;
Το φυλλικό οξύ και η τριχόπτωση συχνά εμφανίζονται μαζί στις αναζητήσεις για βιταμίνες που «δυναμώνουν τα μαλλιά».
Η λογική φαίνεται απλή:
αν μια βιταμίνη είναι απαραίτητη για την κυτταρική ανάπτυξη, τότε περισσότερη βιταμίνη θα κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν περισσότερο.
Στην πράξη δεν λειτουργεί έτσι.
Η βιταμίνη B9 είναι απαραίτητη για σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού και μια πραγματική ανεπάρκεια χρειάζεται αντιμετώπιση.
Δεν υπάρχουν όμως επαρκή στοιχεία ότι η λήψη επιπλέον φυλλικού οξέος αποτελεί γενική θεραπεία της τριχόπτωσης σε ανθρώπους που δεν έχουν ανεπάρκεια.
Το πρώτο ερώτημα λοιπόν δεν είναι:
«Να πάρω φυλλικό οξύ για τα μαλλιά;»
Αλλά:
«Υπάρχει πραγματική ανεπάρκεια και εξηγεί την εικόνα της τριχόπτωσης;»
Τι είναι το φυλλικό οξύ;
Το folate ή βιταμίνη B9 είναι υδατοδιαλυτή βιταμίνη που συμμετέχει μεταξύ άλλων στη σύνθεση DNA και RNA και στον μεταβολισμό αμινοξέων.
Χρειάζεται επομένως για φυσιολογική κυτταρική λειτουργία και δημιουργία νέων κυττάρων.
Υπάρχει όμως μία σημαντική διαφορά στους όρους που χρησιμοποιούμε.
Folate και φυλλικό οξύ είναι ακριβώς το ίδιο;
Όχι ακριβώς.
Folate είναι ο γενικός όρος για τις φυσικές και άλλες μορφές της βιταμίνης B9.
Folic acid ή φυλλικό οξύ είναι η συνθετική μορφή που χρησιμοποιείται ευρέως σε συμπληρώματα και εμπλουτισμένα τρόφιμα.
Υπάρχουν επίσης συμπληρώματα που περιέχουν άλλες μορφές, όπως 5-MTHF.
Στην καθημερινή γλώσσα χρησιμοποιούμε συχνά τους όρους σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα, αλλά βιοχημικά υπάρχει διαφορά.
Μπορεί η έλλειψη φυλλικού οξέος να προκαλέσει τριχόπτωση;
Η πραγματική ανεπάρκεια folate μπορεί να προκαλέσει σημαντικές συστηματικές διαταραχές.
Η βασική κλινική εκδήλωση είναι η μεγαλοβλαστική αναιμία, ενώ μπορούν επίσης να εμφανιστούν κόπωση, αδυναμία, στοματικές αλλοιώσεις και αλλαγές στο δέρμα, τα μαλλιά ή τα νύχια.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η τριχόπτωση αποτελεί τυπικό ή ειδικό σύμπτωμα που επιτρέπει να διαγνώσουμε ανεπάρκεια B9 μόνο κοιτάζοντας τα μαλλιά.
Η τριχόπτωση έχει πολλές διαφορετικές αιτίες.
Πώς μπορεί να μοιάζει μια τριχόπτωση που σχετίζεται με συστηματική έλλειψη;
Όταν μια συστηματική ή διατροφική διαταραχή επηρεάζει τον κύκλο των μαλλιών, η απώλεια τείνει να είναι περισσότερο διάχυτη.
Ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει:
- περισσότερες τρίχες στο λούσιμο
- αυξημένο shedding
- συνολικά μικρότερο όγκο
- αραίωση χωρίς συγκεκριμένο pattern
Αυτή η εικόνα όμως δεν είναι ειδική για τη βιταμίνη B9.
Μπορεί να εμφανιστεί σε τελογενή τριχόπτωση από πολλούς διαφορετικούς triggers.
Χαμηλό φυλλικό οξύ σημαίνει ότι βρήκαμε την αιτία της τριχόπτωσης;
Όχι.
Αυτό είναι το βασικό σημείο του άρθρου.
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει ταυτόχρονα:
χαμηλό folate + ανδρογενετική αλωπεκία
ή:
χαμηλό folate + τελογενή τριχόπτωση από διαφορετικό trigger.
Η εύρεση μιας εργαστηριακής ανεπάρκειας είναι σημαντική, αλλά δεν αντικαθιστά την εξέταση του pattern των μαλλιών.
Η σωστή ερώτηση είναι αν το εύρημα ταιριάζει πραγματικά με την κλινική εικόνα.
Τι δείχνουν οι μελέτες για φυλλικό οξύ και ανάπτυξη μαλλιών;
Εδώ τα δεδομένα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Το φυλλικό οξύ συχνά περιλαμβάνεται σε συμπληρώματα που διαφημίζονται για «hair growth».
Όμως η American Academy of Dermatology αναφέρει ότι τα αποτελέσματα των μελετών για supplements όπως το folic acid είναι μικτά και ότι στις περισσότερες μελέτες δεν παρατηρήθηκε ουσιαστική επίδραση στην ανάπτυξη ή το πάχος των μαλλιών.
Άρα:
η θεραπεία μιας πραγματικής ανεπάρκειας είναι σωστή ιατρική αντιμετώπιση.
Αλλά:
η λήψη επιπλέον φυλλικού οξέος χωρίς ανεπάρκεια δεν αποτελεί τεκμηριωμένη θεραπεία της τριχόπτωσης.
Φυλλικό οξύ και ανδρογενετική αλωπεκία
Η ανδρογενετική αλωπεκία έχει κυρίως γενετικό και ανδρογονικό μηχανισμό.
Στους άνδρες σημαντικό ρόλο έχει η ευαισθησία συγκεκριμένων τριχικών θυλάκων στη DHT.
Η βιταμίνη B9 δεν αποτελεί DHT blocker και δεν αλλάζει τη γενετική ευαισθησία του θυλάκου.
Ένας άνδρας με υποχώρηση των κροτάφων ή αραίωση στην κορυφή δεν πρέπει επομένως να θεωρεί ότι το φυλλικό οξύ αποτελεί θεραπεία της ανδρογενετικής αλωπεκίας.
Για τον μηχανισμό μπορείτε να δείτε αναλυτικά το άρθρο μας για τεστοστερόνη, DHT και τριχόπτωση.
Φυλλικό οξύ και γυναικεία τριχόπτωση
Στις γυναίκες είναι επίσης εύκολο να αποδοθεί οποιαδήποτε αραίωση σε μια «έλλειψη βιταμινών».
Όταν όμως υπάρχει σταδιακή διεύρυνση της χωρίστρας και λέπτυνση των τριχών στην κορυφή, χρειάζεται να εξεταστεί το ενδεχόμενο γυναικείας ανδρογενετικής αλωπεκίας.
Μια διατροφική ανεπάρκεια μπορεί να συνυπάρχει.
Δεν σημαίνει ότι εξηγεί ολόκληρο το pattern.
Φυλλικό οξύ και βιταμίνη B12: γιατί πρέπει να εξετάζονται σωστά;
Η B9 και η B12 συμμετέχουν σε σχετιζόμενες μεταβολικές διαδικασίες και οι ανεπάρκειές τους μπορούν να προκαλέσουν μεγαλοβλαστική αναιμία.
Αυτό δημιουργεί ένα πολύ σημαντικό πρακτικό σημείο.
Η λήψη μεγάλης ποσότητας φυλλικού οξέος μπορεί να διορθώσει τη μεγαλοβλαστική αναιμία που προκαλείται από ανεπάρκεια B12 χωρίς να διορθώσει τη νευρολογική βλάβη που μπορεί να προκαλεί η B12.
Έτσι μπορεί να καθυστερήσει η αναγνώριση μιας πραγματικής ανεπάρκειας B12.
Γι’ αυτό δεν είναι σωστό να ξεκινά κάποιος μόνος του υψηλές ποσότητες φυλλικού οξέος επειδή βλέπει τριχόπτωση.
Δείτε επίσης το ξεχωριστό άρθρο μας για βιταμίνη B12 και τριχόπτωση.
Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανεπάρκειας folate;
Η πραγματική ανεπάρκεια μπορεί να σχετίζεται με ανεπαρκή πρόσληψη, προβλήματα απορρόφησης ή αυξημένες ανάγκες.
Πολύ φτωχή ή περιοριστική διατροφή
Το folate υπάρχει σε αρκετές τροφές, αλλά μια σημαντικά περιορισμένη διατροφή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπαρκούς πρόσληψης.
Προβλήματα δυσαπορρόφησης
Ορισμένες παθήσεις του γαστρεντερικού μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση.
Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
Η χρόνια μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει τόσο την πρόσληψη όσο και τον μεταβολισμό και την απορρόφηση του folate.
Ορισμένα φάρμακα
Υπάρχουν φάρμακα που μπορούν να αλληλεπιδράσουν με τον μεταβολισμό του folate.
Η παρουσία τέτοιου φαρμάκου στο ιστορικό δεν σημαίνει ότι πρέπει κάποιος να ξεκινήσει μόνος του συμπλήρωμα.
Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται από τον θεράποντα ιατρό.
Εγκυμοσύνη και φυλλικό οξύ
Το φυλλικό οξύ έχει ιδιαίτερα σημαντικό και καλά τεκμηριωμένο ρόλο πριν και κατά την αρχή της εγκυμοσύνης, καθώς η επαρκής πρόσληψη μειώνει τον κίνδυνο ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα στο έμβρυο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το φυλλικό οξύ αποτελεί θεραπεία για την τριχόπτωση κατά την εγκυμοσύνη ή μετά τον τοκετό.
Η τριχόπτωση στην εγκυμοσύνη και η μεταγεννητική απώλεια έχουν διαφορετικούς πιθανούς μηχανισμούς και χρειάζονται αντίστοιχη αξιολόγηση.
Ποιες τροφές περιέχουν folate;
Καλές φυσικές πηγές folate περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:
- πράσινα φυλλώδη λαχανικά
- όσπρια
- σπαράγγια
- ορισμένα φρούτα
- ξηρούς καρπούς
- συκώτι
Υπάρχουν επίσης τρόφιμα εμπλουτισμένα με folic acid.
Μια ισορροπημένη διατροφή είναι γενικά πιο σωστή στρατηγική από την τυχαία χρήση πολλών συμπληρωμάτων για τα μαλλιά.
Δείτε περισσότερα στον οδηγό μας για τη διατροφή και την τριχόπτωση.
Χρειάζεται να κάνω εξέταση φυλλικού οξέος επειδή πέφτουν τα μαλλιά μου;
Όχι όλοι.
Η εξέταση έχει περισσότερο νόημα όταν το ιστορικό ή άλλα ευρήματα δημιουργούν συγκεκριμένη υποψία.
Αυτό μπορεί να αφορά:
- διάχυτη τριχόπτωση
- περιοριστική διατροφή
- αναιμία
- προβλήματα απορρόφησης
- χρόνια μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ
- συνύπαρξη άλλων διατροφικών ελλείψεων
Δεν χρειάζεται όλοι οι ασθενείς με τριχόπτωση να κάνουν το ίδιο εργαστηριακό panel.
Για αυτό έχουμε ξεχωριστό οδηγό με τις εξετάσεις που μπορεί να χρειάζονται στην τριχόπτωση.
Φερριτίνη, B12, B9, βιταμίνη D και ψευδάργυρος: πρέπει να τα ελέγξω όλα;
Όχι μηχανικά.
Αυτό είναι ακριβώς το λάθος που θέλουμε να αποφύγουμε.
Έχουμε πλέον ξεχωριστά articles για:
Το ζητούμενο δεν είναι να γίνονται όλες οι εξετάσεις σε όλους.
Το ζητούμενο είναι να επιλέγονται οι σωστές εξετάσεις για το συγκεκριμένο ιστορικό και pattern.
Πρέπει να πάρω φυλλικό οξύ για τα μαλλιά;
Όχι χωρίς συγκεκριμένο λόγο.
Αν υπάρχει πραγματική ανεπάρκεια, πρέπει να αντιμετωπιστεί σωστά.
Αν όμως δεν υπάρχει ανεπάρκεια, δεν έχουμε καλά δεδομένα ότι η επιπλέον λήψη φυλλικού οξέος προκαλεί μεγαλύτερη ανάπτυξη ή αύξηση της πυκνότητας των μαλλιών.
Γι’ αυτό το φυλλικό οξύ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ένα γενικό «hair-growth supplement».
Αν διορθωθεί η ανεπάρκεια, θα ξαναβγούν τα μαλλιά;
Εξαρτάται από το είδος της τριχόπτωσης.
Αν μια πραγματική διατροφική ανεπάρκεια συνέβαλε σε αναστρέψιμη διάχυτη τριχόπτωση, η διόρθωσή της μπορεί να βοηθήσει ώστε ο φυσιολογικός κύκλος της τρίχας να αποκατασταθεί σταδιακά.
Αυτό όμως χρειάζεται χρόνο.
Αν συνυπάρχει ανδρογενετική, αυτοάνοση ή ουλωτική αλωπεκία, η διόρθωση της B9 δεν αντιμετωπίζει τον αντίστοιχο μηχανισμό.
Γιατί συνεχίζουν να πέφτουν τα μαλλιά ενώ το φυλλικό οξύ είναι φυσιολογικό;
Επειδή μπορεί να μην ήταν ποτέ η βασική αιτία.
Μπορεί να υπάρχει:
- ανδρογενετική αλωπεκία
- τελογενής τριχόπτωση από διαφορετικό trigger
- χαμηλή φερριτίνη
- θυρεοειδική διαταραχή
- διαφορετική διατροφική ανεπάρκεια
- αυτοάνοση αλωπεκία
- άλλη πάθηση του τριχωτού
Η φυσιολογική εξέταση είναι χρήσιμη πληροφορία, αλλά δεν αντικαθιστά τη διάγνωση.
Πότε μπορεί να εξεταστεί μεταμόσχευση μαλλιών;
Μια πραγματική έλλειψη folate ή άλλη ενεργή, δυνητικά αναστρέψιμη διάχυτη τριχόπτωση δεν αντιμετωπίζεται με χειρουργική αποκατάσταση.
Πρώτα πρέπει να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη κατάσταση και να αξιολογηθεί η φυσική επανέκφυση.
Αν όμως η εξέταση δείξει ότι συνυπάρχει σταθερή και μόνιμη ανδρογενετική απώλεια, μπορεί σε κατάλληλα επιλεγμένο ασθενή να αξιολογηθεί η μεταμόσχευση μαλλιών.
Έτσι ενισχύουμε και το σωστό user journey:
διατροφικό query → διάγνωση → πραγματική αιτία → κατάλληλη θεραπεία → χειρουργική αποκατάσταση μόνο όταν υπάρχει σωστή ένδειξη.
Πώς αξιολογούμε folate και τριχόπτωση στη Hairtransplant Clinic
Στη Hairtransplant Clinic δεν ερμηνεύουμε μια εργαστηριακή τιμή απομονωμένα.
Μας ενδιαφέρει:
- αν η τριχόπτωση είναι διάχυτη ή patterned
- αν υπάρχει έντονο shedding
- αν υποχωρεί η hairline
- αν ανοίγει η χωρίστρα
- πόσο καιρό διαρκεί το πρόβλημα
- το ιατρικό και διατροφικό ιστορικό
- υπάρχουσες αιματολογικές εξετάσεις
- τυχόν προβλήματα απορρόφησης
- φάρμακα ή συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται
- η εικόνα των τριχικών θυλάκων
Έτσι μπορεί να διαχωριστεί μια πιθανώς αναστρέψιμη διατροφική διαταραχή από μια χρόνια μορφή αλωπεκίας.
Αν έχετε χαμηλό φυλλικό οξύ και παράλληλα επίμονη τριχόπτωση ή η αραίωση συνεχίζεται παρά τη διόρθωση των εξετάσεων, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Hairtransplant Clinic για εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Τι αξίζει τελικά να κρατήσετε
Το folate είναι απαραίτητο για φυσιολογική κυτταρική λειτουργία και η πραγματική ανεπάρκεια πρέπει να αντιμετωπίζεται.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι:
φυλλικό οξύ = θεραπεία τριχόπτωσης.
Τα δεδομένα για συμπληρωματικό folic acid ως μέσο αύξησης της ανάπτυξης των μαλλιών σε άτομα χωρίς ανεπάρκεια είναι περιορισμένα και μη πειστικά.
Η σωστή σειρά παραμένει:
διάγνωση → κατάλληλες εξετάσεις → διόρθωση πραγματικής ανεπάρκειας → αντιμετώπιση του πραγματικού τύπου τριχόπτωσης.
Συχνές ερωτήσεις για φυλλικό οξύ και τριχόπτωση
Η έλλειψη φυλλικού οξέος προκαλεί τριχόπτωση;
Η πραγματική ανεπάρκεια μπορεί να συνοδεύεται από αλλαγές στα μαλλιά και άλλες συστηματικές εκδηλώσεις. Δεν αποτελεί όμως από μόνη της απόδειξη ότι αυτή είναι η αιτία μιας συγκεκριμένης τριχόπτωσης.
Το φυλλικό οξύ κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν;
Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ότι η λήψη επιπλέον φυλλικού οξέος αυξάνει την ανάπτυξη των μαλλιών όταν δεν υπάρχει πραγματική ανεπάρκεια.
Folate και folic acid είναι το ίδιο;
Το folate είναι ο γενικός όρος για τις μορφές της βιταμίνης B9, ενώ το folic acid είναι η συνθετική μορφή που χρησιμοποιείται συνήθως σε συμπληρώματα και εμπλουτισμένα τρόφιμα.
Πρέπει να κάνω εξέταση φυλλικού οξέος επειδή πέφτουν τα μαλλιά;
Όχι απαραίτητα. Η εξέταση έχει νόημα όταν το ιστορικό και η κλινική εικόνα δημιουργούν συγκεκριμένη υποψία ανεπάρκειας.
Τι σχέση έχει η B12 με το φυλλικό οξύ;
Και οι δύο βιταμίνες συμμετέχουν σε σχετιζόμενες λειτουργίες και η ανεπάρκεια οποιασδήποτε μπορεί να προκαλέσει μεγαλοβλαστική αναιμία. Η υπερβολική λήψη folic acid μπορεί επίσης να δυσκολέψει την αναγνώριση ορισμένων εκδηλώσεων ανεπάρκειας B12.
Βοηθά το φυλλικό οξύ στην ανδρογενετική αλωπεκία;
Δεν αποτελεί βασική τεκμηριωμένη θεραπεία της ανδρογενετικής αλωπεκίας και δεν επηρεάζει άμεσα τον κύριο γενετικό και ανδρογονικό μηχανισμό της.
Πρέπει να παίρνω B9 μαζί με B12 για τα μαλλιά;
Όχι μηχανικά. Η συμπληρωματική λήψη πρέπει να βασίζεται σε πραγματική διατροφική ή ιατρική ανάγκη και όχι μόνο στην παρουσία τριχόπτωσης.
Αν διορθώθηκε το φυλλικό αλλά συνεχίζω να χάνω μαλλιά;
Χρειάζεται να επανεκτιμηθεί η πραγματική αιτία της τριχόπτωσης και να εξεταστεί αν υπάρχει διαφορετικός ή παράλληλος μηχανισμός.