Βιταμίνη B12 και Τριχόπτωση: Πότε Υπάρχει Πραγματικά Σχέση;

Η βιταμίνη B12 και η τριχόπτωση συνδέονται συχνά όταν κάποιος αναζητά αιτίες για αυξημένο shedding ή αραίωση των μαλλιών.

Ένα χαμηλό αποτέλεσμα σε εξέταση B12 μπορεί εύκολα να οδηγήσει στο συμπέρασμα:

«Βρήκα γιατί μου πέφτουν τα μαλλιά.»

Δεν είναι όμως πάντα τόσο απλό.

Η πραγματική ανεπάρκεια βιταμίνης B12 μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αιματολογικές και νευρολογικές διαταραχές και έχουν περιγραφεί επίσης αλλαγές στα μαλλιά, το δέρμα και τα νύχια.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η χαμηλή B12 αποτελεί συχνή ή μοναδική αιτία κάθε τριχόπτωσης.

Το σημαντικό είναι να αξιολογηθεί μαζί με το pattern της αραίωσης, το ιατρικό και διατροφικό ιστορικό και τις υπόλοιπες εξετάσεις.

Τι είναι η βιταμίνη B12;

Η βιταμίνη B12, ή κοβαλαμίνη, είναι υδατοδιαλυτή βιταμίνη απαραίτητη για σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού.

Συμμετέχει μεταξύ άλλων στη φυσιολογική παραγωγή των κυττάρων του αίματος και στη λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Ο οργανισμός μπορεί να αποθηκεύσει σημαντικές ποσότητες B12, γι’ αυτό μια ανεπάρκεια μπορεί να εξελίσσεται για αρκετό χρονικό διάστημα πριν εμφανιστούν ξεκάθαρα συμπτώματα.

Μπορεί η έλλειψη B12 να προκαλέσει τριχόπτωση;

Μπορεί να συνοδεύεται από αλλαγές στα μαλλιά, αλλά χρειάζεται προσοχή στο πώς ερμηνεύεται αυτή η σχέση.

Η B12 συμμετέχει σε διαδικασίες που είναι σημαντικές για φυσιολογική κυτταρική λειτουργία.

Σε σοβαρή ανεπάρκεια μπορούν να εμφανιστούν δερματολογικές εκδηλώσεις και έχουν περιγραφεί αλλαγές στα μαλλιά.

Δεν υπάρχουν όμως αρκετά στοιχεία ώστε να θεωρήσουμε ότι:

κάθε χαμηλή B12 προκαλεί τριχόπτωση

ή ότι:

η λήψη B12 αποτελεί θεραπεία για κάθε μορφή αλωπεκίας.

Γι’ αυτό ξεκινάμε πάντα από τον τύπο της τριχόπτωσης.

Πώς μπορεί να φαίνεται η τριχόπτωση από διατροφική ανεπάρκεια;

Όταν μια συστηματική ή διατροφική διαταραχή επηρεάζει τον κύκλο της τρίχας, η εικόνα είναι συχνότερα διάχυτη.

Δηλαδή δεν δημιουργείται απαραίτητα ένα συγκεκριμένο κενό.

Ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει:

• περισσότερες τρίχες στο μπάνιο
• αυξημένη απώλεια στο χτένισμα
• συνολική μείωση του όγκου
• πιο διάχυτη αραίωση

Η εικόνα αυτή όμως μπορεί να προκληθεί από πολλές διαφορετικές καταστάσεις.

Γι’ αυτό, αν υπάρχει έντονο διάχυτο shedding, πρέπει να εξετάζεται συνολικά το ενδεχόμενο τελογενούς τριχόπτωσης και οι πιθανοί triggers της.

Χαμηλή B12 σημαίνει ότι αυτή φταίει για τα μαλλιά;

Όχι απαραίτητα.

Κάποιος μπορεί να έχει χαμηλή B12 και παράλληλα να παρουσιάζει τελείως διαφορετική μορφή αλωπεκίας.

Για παράδειγμα:

χαμηλή B12 + ανδρογενετική αλωπεκία

ή

χαμηλή B12 + τελογενής τριχόπτωση από διαφορετικό trigger.

Σε αυτές τις περιπτώσεις η διόρθωση μιας πραγματικής ανεπάρκειας είναι σημαντική για τη συνολική υγεία, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αντιμετωπίζεται και ολόκληρο το πρόβλημα των μαλλιών.

Βιταμίνη B12 και ανδρογενετική αλωπεκία

Η ανδρογενετική αλωπεκία έχει διαφορετικό βασικό μηχανισμό.

Στους άνδρες σχετίζεται κυρίως με γενετική προδιάθεση και την ευαισθησία των τριχικών θυλάκων στα ανδρογόνα.

Η βιταμίνη B12 δεν αποτελεί DHT blocker και δεν αλλάζει αυτή τη γενετική ευαισθησία.

Έτσι ένας άνδρας με:

• υποχώρηση των κροτάφων
• αλλαγή στη hairline
• αραίωση στην κορυφή

δεν πρέπει να θεωρεί ότι ένα συμπλήρωμα B12 αποτελεί θεραπεία της ανδρογενετικής αλωπεκίας.

Για τον συγκεκριμένο μηχανισμό μπορείτε να δείτε τον οδηγό μας για τεστοστερόνη, DHT και τριχόπτωση.

Βιταμίνη B12 και γυναικεία τριχόπτωση

Το ίδιο ισχύει στις γυναίκες.

Αν η χωρίστρα ανοίγει σταδιακά και η πυκνότητα μειώνεται στην κορυφή του κεφαλιού, μπορεί να υπάρχει γυναικεία ανδρογενετική αλωπεκία.

Η χαμηλή B12 μπορεί να συνυπάρχει, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα η εξήγηση για το συγκεκριμένο pattern.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η εξέταση του τριχωτού έχει εξίσου μεγάλη σημασία με τις αιματολογικές εξετάσεις.

Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανεπάρκειας B12;

Δεν παρουσιάζουν όλοι τον ίδιο κίνδυνο.

Μεγαλύτερη πιθανότητα μπορεί να υπάρχει σε άτομα που δυσκολεύονται να απορροφήσουν σωστά τη βιταμίνη ή δεν λαμβάνουν επαρκή ποσότητα μέσω της διατροφής.

Χορτοφαγική ή vegan διατροφή

Η βιταμίνη B12 βρίσκεται φυσικά κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης.

Άτομα που καταναλώνουν ελάχιστα ή καθόλου ζωικά προϊόντα χρειάζεται να διασφαλίζουν επαρκή πρόσληψη από εμπλουτισμένα τρόφιμα ή κατάλληλη συμπληρωματική πηγή όταν υπάρχει ανάγκη.

Κακοήθης αναιμία

Στην κακοήθη αναιμία υπάρχει πρόβλημα με τον ενδογενή παράγοντα που είναι απαραίτητος για την απορρόφηση της B12.

Άρα το πρόβλημα δεν λύνεται απλώς τρώγοντας περισσότερες τροφές που περιέχουν B12.

Παθήσεις του γαστρεντερικού

Ορισμένες παθήσεις του στομάχου ή του λεπτού εντέρου μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση.

Χειρουργικές επεμβάσεις στο στομάχι ή στο έντερο

Μετά από συγκεκριμένες επεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων βαριατρικών επεμβάσεων, ο κίνδυνος ανεπάρκειας μπορεί να αυξηθεί.

Μεγαλύτερη ηλικία

Σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να μειώνεται η ικανότητα απορρόφησης της B12 που βρίσκεται δεσμευμένη στα τρόφιμα.

Metformin και βιταμίνη B12

Η μακροχρόνια χρήση metformin έχει συσχετιστεί με μειωμένη απορρόφηση και χαμηλότερα επίπεδα B12 σε ορισμένους ασθενείς.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να διακόψει το φάρμακο επειδή εμφανίζει τριχόπτωση.

Αν υπάρχει σχετική ένδειξη, ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει τα επίπεδα B12 και να αποφασίσει αν απαιτείται παρέμβαση.

Η αλλαγή ή διακοπή φαρμάκου πρέπει να γίνεται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.

Φάρμακα για το στομάχι και B12

Ορισμένα φάρμακα που μειώνουν την παραγωγή γαστρικού οξέος μπορούν, όταν χρησιμοποιούνται για μεγάλο διάστημα, να επηρεάσουν την απορρόφηση της B12 από τις τροφές.

Αυτό αφορά μεταξύ άλλων ορισμένους αναστολείς αντλίας πρωτονίων.

Δεν σημαίνει ότι οι χρήστες αυτών των φαρμάκων έχουν απαραίτητα ανεπάρκεια.

Αποτελεί όμως έναν παράγοντα που μπορεί να ληφθεί υπόψη στο ιατρικό ιστορικό.

Ποια άλλα συμπτώματα μπορεί να έχει η έλλειψη B12;

Η πραγματική ανεπάρκεια B12 δεν αφορά μόνο τα μαλλιά.

Μπορεί να συνοδεύεται από συμπτώματα όπως:

• κόπωση
• αδυναμία
• μεγαλοβλαστική αναιμία
• γλωσσίτιδα
• μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα
• νευρολογικές διαταραχές
• προβλήματα ισορροπίας ή άλλες νευρολογικές εκδηλώσεις σε σοβαρές περιπτώσεις

Γι’ αυτό η B12 είναι πολύ περισσότερο από ένα «συμπλήρωμα για τα μαλλιά».

Η πραγματική ανεπάρκεια χρειάζεται σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση.

Ποια εξέταση γίνεται για τη βιταμίνη B12;

Η B12 μπορεί να μετρηθεί στο αίμα.

Η ερμηνεία όμως μιας οριακής τιμής δεν είναι πάντα απόλυτα απλή.

Ανάλογα με την περίπτωση, το ιστορικό και τα ευρήματα, ο γιατρός μπορεί να θεωρήσει ότι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.

Δεν είναι σωστό να επιλέγει ο ασθενής μόνος του έναν «ιδανικό αριθμό B12 για τα μαλλιά».

Στο site έχουμε ήδη εντάξει τη B12 στις πιθανές εξετάσεις για την τριχόπτωση, όταν υπάρχει αντίστοιχη ένδειξη.

B12 και φυλλικό οξύ είναι το ίδιο;

Όχι.

Η βιταμίνη B12 και το φυλλικό οξύ συμμετέχουν σε σχετιζόμενες βιολογικές διαδικασίες, αλλά είναι διαφορετικά θρεπτικά συστατικά.

Και οι δύο μπορούν να αξιολογηθούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αναιμίας ή πιθανής διατροφικής ανεπάρκειας.

Δεν πρέπει όμως να αντιμετωπίζονται σαν ένα και το ίδιο πράγμα.

Πρέπει όλοι με τριχόπτωση να κάνουν εξέταση B12;

Όχι.

Δεν υπάρχει λόγος κάθε άνθρωπος που βλέπει τους κροτάφους του να υποχωρούν να κάνει αυτομάτως δεκάδες εξετάσεις βιταμινών.

Ο εργαστηριακός έλεγχος έχει περισσότερο νόημα όταν:

• η τριχόπτωση είναι διάχυτη
• υπάρχει σχετικό διατροφικό ιστορικό
• υπάρχουν συμπτώματα ανεπάρκειας
• υπάρχει πρόβλημα απορρόφησης
• υπάρχουν συγκεκριμένα φάρμακα ή παθήσεις
• το ιστορικό δημιουργεί σχετική υποψία

Η εξέταση πρέπει να απαντά σε πραγματικό κλινικό ερώτημα.

Φερριτίνη, B12, βιταμίνη D και θυρεοειδής: χρειάζονται όλα;

Όχι μηχανικά.

Αυτό είναι ένα σημαντικό λάθος στην αντιμετώπιση της τριχόπτωσης.

Δεν χρειάζεται όλοι να κάνουν το ίδιο «hair loss panel».

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να έχει νόημα να εξεταστούν:

• φερριτίνη και σίδηρος
• βιταμίνη D
• βιταμίνη B12
• θυρεοειδής
• διαφορετικές παράμετροι ανάλογα με το ιστορικό

Η εξέταση του pattern των μαλλιών πρέπει να προηγείται της τυχαίας συλλογής εξετάσεων.

Σε ποιες τροφές υπάρχει βιταμίνη B12;

Η B12 βρίσκεται φυσικά κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης.

Πηγές περιλαμβάνουν:

• κρέας
• ψάρια και θαλασσινά
• αυγά
• γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα

Υπάρχουν επίσης εμπλουτισμένα τρόφιμα που μπορούν να περιέχουν B12.

Για τη συνολική σχέση διατροφής και τριχόπτωσης μπορείτε να δείτε τον οδηγό μας για τη διατροφή και τα μαλλιά.

Πρέπει να πάρω συμπλήρωμα B12 επειδή πέφτουν τα μαλλιά μου;

Όχι μόνο και μόνο επειδή υπάρχει τριχόπτωση.

Αν έχει επιβεβαιωθεί πραγματική ανεπάρκεια, η διόρθωσή της είναι σημαντική.

Αυτό όμως είναι διαφορετικό από τη χρήση υψηλών δόσεων B12 ως γενικού «hair supplement».

Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν υποστηρίζουν ότι η συμπληρωματική B12 αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία της ανδρογενετικής ή τελογενούς τριχόπτωσης σε ανθρώπους χωρίς σχετική ανεπάρκεια.

Αν διορθωθεί η B12, θα ξαναβγούν τα μαλλιά;

Εξαρτάται από το γιατί πέφτουν.

Αν μια πραγματική ανεπάρκεια συμμετείχε σε μια αναστρέψιμη διαταραχή της ανάπτυξης των μαλλιών, η διόρθωσή της μπορεί να βοηθήσει.

Δεν πρέπει όμως να περιμένουμε άμεση αλλαγή.

Ο κύκλος της τρίχας χρειάζεται χρόνο.

Αν παράλληλα υπάρχει ανδρογενετική αλωπεκία, ουλωτική αλωπεκία ή άλλη πάθηση, η θεραπεία της B12 δεν αντιμετωπίζει αυτόματα και εκείνον τον μηχανισμό.

Γιατί συνεχίζουν να πέφτουν τα μαλλιά αφού η B12 έγινε φυσιολογική;

Αυτό είναι συχνά ένδειξη ότι πρέπει να ξαναδούμε τη συνολική διάγνωση.

Πιθανές εξηγήσεις είναι:

• δεν έχει περάσει αρκετός χρόνος
• υπάρχει άλλος trigger τελογενούς τριχόπτωσης
• συνυπάρχει χαμηλή φερριτίνη
• υπάρχει θυρεοειδική διαταραχή
• υπάρχει ανδρογενετική αλωπεκία
• υπάρχει διαφορετική πάθηση του τριχωτού

Η ομαλοποίηση μιας εργαστηριακής τιμής δεν σημαίνει αυτόματα ότι λύθηκε και η αιτία της τριχόπτωσης.

Πότε μπορεί να εξεταστεί μεταμόσχευση μαλλιών;

Η έλλειψη B12 δεν αποτελεί ένδειξη για χειρουργική αποκατάσταση.

Αν υπάρχει ενεργή και δυνητικά αναστρέψιμη διάχυτη τριχόπτωση, προτεραιότητα έχει η αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας.

Υπάρχουν όμως ασθενείς στους οποίους η διερεύνηση δείχνει ότι συνυπάρχει μόνιμη ανδρογενετική απώλεια μαλλιών.

Όταν η κατάσταση έχει σταθεροποιηθεί, η διάγνωση είναι ξεκάθαρη και υπάρχει κατάλληλη δότρια περιοχή, μπορεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις να εξεταστεί η μεταμόσχευση μαλλιών.

Η χειρουργική αποκατάσταση πρέπει να στοχεύει πραγματικά μόνιμη απώλεια και όχι μια ενεργή διατροφική ή μεταβολική διαταραχή που μπορεί να βελτιωθεί.

Πώς αξιολογούμε B12 και τριχόπτωση στη Hairtransplant Clinic

Στη Hairtransplant Clinic δεν βλέπουμε μία χαμηλή εργαστηριακή τιμή και θεωρούμε ότι αυτή εξηγεί αυτόματα όλη την τριχόπτωση.

Αξιολογούμε:

• αν η τριχόπτωση είναι διάχυτη ή patterned
• αν υπάρχει έντονο shedding
• αν υποχωρεί η hairline
• αν ανοίγει η χωρίστρα
• πόσο καιρό υπάρχει το πρόβλημα
• το διατροφικό ιστορικό
• παθήσεις ή επεμβάσεις που επηρεάζουν την απορρόφηση
• φάρμακα που λαμβάνονται
• υπάρχουσες αιματολογικές εξετάσεις
• την κατάσταση των τριχικών θυλάκων

Έτσι διαχωρίζεται μια πιθανώς αναστρέψιμη διατροφική διαταραχή από μια χρόνια μορφή αλωπεκίας που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.

Αν έχετε χαμηλή B12 και επίμονη τριχόπτωση ή αν η απώλεια συνεχίζεται παρά τη διόρθωση των εξετάσεων, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Hairtransplant Clinic για εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Τι αξίζει τελικά να κρατήσετε

Η βιταμίνη B12 είναι απαραίτητη για σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού και η πραγματική ανεπάρκεια χρειάζεται αντιμετώπιση.

Μπορεί να συνοδεύεται και από αλλαγές στα μαλλιά.

Δεν υπάρχουν όμως αρκετά στοιχεία ώστε να αντιμετωπίζουμε την B12 σαν γενικό συμπλήρωμα κατά της τριχόπτωσης.

Το σωστό ερώτημα δεν είναι:

«Να πάρω B12 για να δυναμώσουν τα μαλλιά μου;»

Αλλά:

«Έχω πραγματική ανεπάρκεια B12 και εξηγεί αυτή την εικόνα τριχόπτωσης;»

Η σωστή σειρά είναι:

διάγνωση του τύπου τριχόπτωσης → στοχευμένες εξετάσεις → διόρθωση πραγματικών ελλείψεων → αντιμετώπιση της βασικής αιτίας.

Συχνές ερωτήσεις για βιταμίνη B12 και τριχόπτωση

Η χαμηλή B12 προκαλεί τριχόπτωση;

Μπορεί να συνοδεύεται από αλλαγές στα μαλλιά, ιδιαίτερα όταν υπάρχει πραγματική ανεπάρκεια. Δεν αποτελεί όμως από μόνη της απόδειξη ότι αυτή είναι η αιτία της τριχόπτωσης.

Η B12 βοηθά να ξαναβγούν τα μαλλιά;

Μπορεί να βοηθήσει όταν διορθώνει πραγματική ανεπάρκεια που συμμετέχει στο πρόβλημα. Δεν αποτελεί γενική θεραπεία της ανδρογενετικής ή άλλης αλωπεκίας.

Πρέπει να ελέγξω B12 επειδή πέφτουν τα μαλλιά μου;

Όχι απαραίτητα. Ο έλεγχος έχει περισσότερο νόημα όταν το ιστορικό, η διατροφή ή άλλα συμπτώματα δημιουργούν σχετική υποψία.

Οι vegan έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο χαμηλής B12;

Ναι, επειδή η B12 βρίσκεται φυσικά κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Χρειάζεται κατάλληλη διατροφική κάλυψη μέσω εμπλουτισμένων τροφών ή συμπληρωμάτων όπου υπάρχει ανάγκη.

Η metformin μπορεί να μειώσει τη B12;

Η μακροχρόνια χρήση metformin μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να μειώσει την απορρόφηση και τα επίπεδα της B12.

Μπορεί χαμηλή B12 να υπάρχει χωρίς αναιμία;

Ναι. Η ανεπάρκεια μπορεί να βρίσκεται σε διαφορετικά στάδια και η αξιολόγηση δεν βασίζεται μόνο στην παρουσία αναιμίας.

B12 ή βιοτίνη για τα μαλλιά;

Δεν υπάρχει σωστή επιλογή μεταξύ των δύο χωρίς διάγνωση. Και οι δύο έχουν διαφορετικό βιολογικό ρόλο και η συμπληρωματική χρήση έχει περισσότερο νόημα όταν υπάρχει πραγματική αντίστοιχη ανεπάρκεια.

Αν ανέβηκε η B12 αλλά συνεχίζω να χάνω μαλλιά, τι κάνω;

Χρειάζεται να επανεκτιμηθεί ο τύπος της τριχόπτωσης και να εξεταστούν άλλες πιθανές αιτίες αντί να αυξηθεί απλώς η ποσότητα του συμπληρώματος.