Σελήνιο & Τριχόπτωση: Έλλειψη ή Υπερβολική Λήψη;

Το σελήνιο και η τριχόπτωση έχουν μια διαφορετική σχέση από αυτή που συναντάμε με αρκετές άλλες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.

Το σελήνιο είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερο λαμβάνουμε τόσο καλύτερο είναι για τα μαλλιά.

Στην πραγματικότητα, η υπερβολική πρόσληψη σεληνίου μπορεί να προκαλέσει τριχόπτωση.

Γι’ αυτό η λογική:

«Πέφτουν τα μαλλιά μου, άρα θα πάρω σελήνιο»

μπορεί όχι μόνο να μην βοηθήσει, αλλά σε περίπτωση υπερβολικής πρόσληψης να δημιουργήσει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Το σωστό ερώτημα είναι αν υπάρχει πραγματική ανεπάρκεια, φυσιολογική πρόσληψη ή υπερβολική λήψη από διατροφή και συμπληρώματα.

Τι είναι το σελήνιο;

Το σελήνιο είναι ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός σε σχετικά μικρές ποσότητες.

Συμμετέχει στη λειτουργία σημαντικών σεληνοπρωτεϊνών και έχει ρόλο:

• στην αντιοξειδωτική προστασία
• στον μεταβολισμό των θυρεοειδικών ορμονών
• στη λειτουργία του ανοσοποιητικού
• σε σημαντικές κυτταρικές διαδικασίες

Ο οργανισμός λοιπόν χρειάζεται σελήνιο.

Το βασικό όμως είναι η σωστή ισορροπία και όχι η ανεξέλεγκτη αύξηση της πρόσληψης.

Τι σχέση έχει το σελήνιο με τα μαλλιά;

Οι τριχικοί θύλακες είναι μεταβολικά ενεργοί ιστοί και χρειάζονται φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού για να διατηρούν τον κύκλο ανάπτυξης της τρίχας.

Όπως συμβαίνει και με άλλα μικροθρεπτικά συστατικά, σοβαρές διατροφικές ή μεταβολικές διαταραχές μπορεί να επηρεάσουν τα μαλλιά.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το σελήνιο αποτελεί θεραπεία για την τριχόπτωση.

Το ενδιαφέρον με το συγκεκριμένο ιχνοστοιχείο είναι ότι η υπερβολική πρόσληψή του μπορεί η ίδια να προκαλέσει απώλεια μαλλιών.

Μπορεί το πολύ σελήνιο να προκαλέσει τριχόπτωση;

Ναι.

Η χρόνια υπερβολική πρόσληψη σεληνίου μπορεί να οδηγήσει σε κατάσταση γνωστή ως σεληνίωση ή selenosis.

Ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι η τριχόπτωση.

Μπορεί επίσης να εμφανιστούν:

• εύθραυστα νύχια
• αλλοιώσεις ή απώλεια νυχιών
• μεταλλική γεύση
• χαρακτηριστική οσμή στην αναπνοή
• ναυτία
• διάρροια
• κόπωση
• δερματικές αλλοιώσεις
• νευρολογικά συμπτώματα σε σοβαρότερες περιπτώσεις

Αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος που το σελήνιο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται αυθαίρετα ως «συμπλήρωμα για δυνατά μαλλιά».

Γιατί το σελήνιο είναι διαφορετικό από αρκετά άλλα συμπληρώματα;

Το σώμα χρειάζεται επαρκή ποσότητα σεληνίου, αλλά η υπερβολή μπορεί να γίνει προβληματική.

Άρα δεν ισχύει:

«Αν λίγο είναι απαραίτητο, περισσότερο θα είναι καλύτερο».

Στα μικροθρεπτικά συστατικά υπάρχει ένα εύρος μέσα στο οποίο καλύπτονται οι ανάγκες του οργανισμού.

Πάνω από αυτό, η επιπλέον πρόσληψη δεν σημαίνει μεγαλύτερο όφελος και μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Στο σελήνιο, η τριχόπτωση αποτελεί μάλιστα ένα από τα κλασικά σημεία χρόνιας υπερβολικής πρόσληψης.

Μπορούν τα συμπληρώματα σεληνίου να προκαλέσουν τριχόπτωση;

Ναι, αν αυξήσουν τη συνολική πρόσληψη σε επίπεδα μεγαλύτερα από αυτά που χρειάζεται ο οργανισμός.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ένα μεμονωμένο συμπλήρωμα.

Κάποιος μπορεί ταυτόχρονα να λαμβάνει:

• πολυβιταμίνη
• συμπλήρωμα για μαλλιά
• ξεχωριστό συμπλήρωμα σεληνίου
• προϊόν για τον θυρεοειδή
• τροφές ιδιαίτερα πλούσιες σε σελήνιο

Έτσι η συνολική ποσότητα μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που αντιλαμβάνεται.

Γι’ αυτό έχει σημασία να εξετάζεται ολόκληρη η ημερήσια πρόσληψη και όχι μόνο ένα προϊόν.

Brazil nuts και σελήνιο: χρειάζεται προσοχή;

Ναι.

Τα Brazil nuts είναι από τις πλουσιότερες φυσικές πηγές σεληνίου.

Η περιεκτικότητά τους μπορεί επίσης να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το έδαφος στο οποίο καλλιεργήθηκαν.

Αυτό σημαίνει ότι η καθημερινή κατανάλωση μεγάλης ποσότητας Brazil nuts μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πρόσληψη σεληνίου.

Το γεγονός ότι μια τροφή είναι φυσική δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική πρόσληψη ενός συγκεκριμένου μικροθρεπτικού συστατικού.

Μπορεί η έλλειψη σεληνίου να προκαλέσει τριχόπτωση;

Μια πραγματική και σημαντική ανεπάρκεια σεληνίου μπορεί να επηρεάσει πολλές λειτουργίες του οργανισμού.

Έχει επίσης μελετηθεί πιθανή σχέση χαμηλών επιπέδων σεληνίου με διάφορες μορφές αλωπεκίας.

Τα δεδομένα όμως δεν είναι αρκετά ισχυρά ώστε να θεωρήσουμε ότι μια συνηθισμένη τριχόπτωση προκαλείται αυτόματα από χαμηλό σελήνιο.

Αυτό είναι σημαντικό γιατί αποφεύγουμε το λάθος:

«Έχω τριχόπτωση, άρα χρειάζομαι σελήνιο».

Πρώτα πρέπει να προσδιοριστεί ο τύπος της τριχόπτωσης.

Σελήνιο και τελογενής τριχόπτωση

Η τελογενής τριχόπτωση εμφανίζεται όταν μεγαλύτερος αριθμός τριχών περνά πρόωρα στη φάση ανάπαυσης και στη συνέχεια αποπίπτει.

Η απώλεια είναι συνήθως διάχυτη.

Μπορεί να εμφανιστεί μετά από:

• έντονο σωματικό ή ψυχολογικό στρες
• σοβαρή ασθένεια
• υψηλό πυρετό
• χειρουργείο
• απότομη απώλεια βάρους
• σημαντικές διατροφικές ελλείψεις
• συγκεκριμένα φάρμακα
• ορμονικές ή μεταβολικές μεταβολές

Το σελήνιο έχει μελετηθεί ως πιθανός διατροφικός παράγοντας, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται βασική αιτία κάθε τελογενούς τριχόπτωσης.

Δείτε περισσότερα στον οδηγό μας για την τελογενή τριχόπτωση.

Σελήνιο και ανδρογενετική αλωπεκία

Η ανδρογενετική αλωπεκία έχει διαφορετικό βασικό μηχανισμό.

Στους άνδρες συνδέεται κυρίως με τη γενετική ευαισθησία συγκεκριμένων τριχικών θυλάκων στην επίδραση των ανδρογόνων και ιδιαίτερα της DHT.

Ένας άνδρας που βλέπει:

• υποχώρηση στους κροτάφους
• αλλαγή της hairline
• αραίωση στην κορυφή

δεν πρέπει επομένως να θεωρεί ότι ένα συμπλήρωμα σεληνίου αντιμετωπίζει τον βασικό μηχανισμό του προβλήματος.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε τη σχέση τεστοστερόνης, DHT και τριχόπτωσης.

Σελήνιο και γυναικεία τριχόπτωση

Και στις γυναίκες χρειάζεται διάκριση μεταξύ διατροφικής ανεπάρκειας και μιας χρόνιας μορφής αλωπεκίας.

Αν η χωρίστρα ανοίγει σταδιακά και η πυκνότητα μειώνεται στην κορυφή, μπορεί να υπάρχει γυναικεία ανδρογενετική αλωπεκία.

Μια διατροφική διαταραχή μπορεί να συνυπάρχει.

Δεν σημαίνει όμως ότι εξηγεί ολόκληρο το pattern της αραίωσης.

Γι’ αυτό η εικόνα του τριχωτού έχει εξίσου μεγάλη σημασία με τις εργαστηριακές εξετάσεις.

Σελήνιο και θυρεοειδής

Εδώ υπάρχει πραγματική βιολογική σύνδεση.

Το σελήνιο συμμετέχει στη λειτουργία ενζύμων που έχουν ρόλο στον μεταβολισμό των θυρεοειδικών ορμονών.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με πρόβλημα θυρεοειδούς χρειάζεται συμπλήρωμα σεληνίου.

Ούτε ότι μια τριχόπτωση που εμφανίζεται σε ασθενή με θυρεοειδοπάθεια αντιμετωπίζεται προσθέτοντας σελήνιο.

Η τριχόπτωση μπορεί να σχετίζεται με την ίδια τη θυρεοειδική δυσλειτουργία ή με τελείως διαφορετική αιτία.

Δείτε αναλυτικά τον οδηγό μας για θυρεοειδή και τριχόπτωση.

Χρειάζεται εξέταση σεληνίου επειδή πέφτουν τα μαλλιά μου;

Όχι ως εξέταση ρουτίνας για κάθε ασθενή.

Δεν χρειάζεται κάθε άνθρωπος που παρουσιάζει υποχώρηση των κροτάφων ή αραίωση στην κορυφή να κάνει ένα μεγάλο panel ιχνοστοιχείων.

Ο έλεγχος μπορεί να έχει περισσότερο νόημα όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις από:

• το ιστορικό
• τη διατροφή
• τα συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται
• άλλα πιθανά συμπτώματα
• προβλήματα απορρόφησης
• άλλες ιατρικές καταστάσεις

Για τη συνολική διερεύνηση δείτε ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειάζονται στην τριχόπτωση.

Παίρνω πολυβιταμίνη: μήπως παίρνω ήδη σελήνιο;

Πολύ πιθανό.

Το σελήνιο περιέχεται σε πολλά συμπληρώματα που προορίζονται για:

• μαλλιά
• δέρμα
• νύχια
• θυρεοειδή
• ανοσοποιητικό
• γενική ευεξία

Γι’ αυτό πριν προστεθεί ένα ξεχωριστό συμπλήρωμα έχει σημασία να ελεγχθούν τα συστατικά των προϊόντων που χρησιμοποιούνται ήδη.

Δύο ή τρία διαφορετικά προϊόντα μπορεί να περιέχουν το ίδιο ιχνοστοιχείο.

Σελήνιο, ψευδάργυρος, βιοτίνη και άλλα συμπληρώματα

Το σημαντικό μήνυμα είναι ότι η τριχόπτωση δεν αντιμετωπίζεται προσθέτοντας τυχαία περισσότερα συμπληρώματα.

Έχουμε αναλύσει ξεχωριστά:

• ψευδάργυρο και τριχόπτωση
• βιοτίνη και τριχόπτωση
• βιταμίνη D και τριχόπτωση
• βιταμίνη B12 και τριχόπτωση
• φυλλικό οξύ και τριχόπτωση
• φερριτίνη, σίδηρο και τριχόπτωση

Το σωστό συμπέρασμα από όλα αυτά δεν είναι ότι πρέπει να λαμβάνονται όλα μαζί.

Είναι ότι χρειάζεται να προσδιοριστεί αν υπάρχει πραγματική έλλειψη, υπερβολική πρόσληψη ή εντελώς διαφορετικός μηχανισμός πίσω από την τριχόπτωση.

Ποιες τροφές περιέχουν σελήνιο;

Το σελήνιο υπάρχει σε αρκετές τροφές.

Καλές διατροφικές πηγές μπορούν να είναι:

• ψάρια
• θαλασσινά
• κρέας
• αυγά
• γαλακτοκομικά
• ορισμένα δημητριακά
• ξηροί καρποί

Η ποσότητα στα φυτικά τρόφιμα μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την περιεκτικότητα του εδάφους σε σελήνιο.

Για μια πιο συνολική προσέγγιση μπορείτε να δείτε τον οδηγό μας για διατροφή και τριχόπτωση.

Πρέπει να πάρω συμπλήρωμα σεληνίου για τα μαλλιά;

Όχι χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη.

Το σελήνιο είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα μικροθρεπτικού συστατικού όπου η ισορροπία είναι σημαντικότερη από την ποσότητα.

Αν υπάρχει πραγματική ανεπάρκεια, πρέπει να αξιολογηθεί και να αντιμετωπιστεί κατάλληλα.

Αν όμως η πρόσληψη είναι ήδη επαρκής, η επιπλέον λήψη δεν αποτελεί τεκμηριωμένη γενική θεραπεία της τριχόπτωσης.

Αντίθετα, η υπερβολική πρόσληψη μπορεί η ίδια να οδηγήσει σε απώλεια μαλλιών.

Πώς καταλαβαίνω αν παίρνω υπερβολικό σελήνιο;

Η τριχόπτωση από μόνη της δεν αρκεί για να γίνει διάγνωση.

Πρέπει να εξεταστεί ολόκληρη η εικόνα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει μεγάλη πρόσληψη σεληνίου και παράλληλα εμφανίζονται:

• αλλαγές στα νύχια
• μεταλλική γεύση
• ασυνήθιστη οσμή στην αναπνοή
• ναυτία
• διάρροια
• κόπωση
• δερματικές αλλοιώσεις
• νευρολογικά συμπτώματα

Σε μια τέτοια περίπτωση χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Αν η τριχόπτωση οφείλεται σε υπερβολικό σελήνιο, θα επανέλθουν τα μαλλιά;

Όταν η υπερβολική πρόσληψη είναι πράγματι η αιτία και διορθωθεί, μπορεί να υπάρξει σταδιακή βελτίωση.

Δεν πρέπει όμως να περιμένουμε τα μαλλιά να επανέλθουν μέσα σε λίγες ημέρες.

Ο κύκλος ανάπτυξης της τρίχας είναι αργός.

Χρειάζεται χρόνος για να σταματήσει η επιβάρυνση, να επανέλθει ο φυσιολογικός κύκλος και να γίνει ορατή νέα ανάπτυξη.

Γιατί συνεχίζουν να πέφτουν τα μαλλιά ενώ σταμάτησα τα συμπληρώματα;

Υπάρχουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις.

Πρώτον, μπορεί να μην έχει περάσει αρκετός χρόνος για να ανταποκριθεί ο κύκλος της τρίχας.

Δεύτερον, η υπερβολική πρόσληψη σεληνίου μπορεί να μην ήταν η μοναδική ή η βασική αιτία.

Μπορεί να συνυπάρχει:

• ανδρογενετική αλωπεκία
• τελογενής τριχόπτωση
• θυρεοειδική διαταραχή
• χαμηλή φερριτίνη
• άλλη διατροφική ανεπάρκεια
• αυτοάνοση αλωπεκία
• ουλωτική αλωπεκία
• διαφορετικό πρόβλημα του τριχωτού

Η επιμονή του προβλήματος είναι λόγος για επανεκτίμηση της διάγνωσης και όχι για προσθήκη περισσότερων supplements.

Πότε μπορεί να εξεταστεί μεταμόσχευση μαλλιών;

Η τριχόπτωση που προκαλείται από ενεργή διατροφική διαταραχή ή υπερβολική πρόσληψη σεληνίου δεν αντιμετωπίζεται αρχικά με χειρουργική αποκατάσταση.

Πρώτα πρέπει να διορθωθεί η αιτία και να δοθεί χρόνος ώστε να αξιολογηθεί η φυσική ανάκαμψη των τριχικών θυλάκων.

Υπάρχουν όμως ασθενείς στους οποίους η διερεύνηση αποκαλύπτει ότι παράλληλα υπάρχει και σταθερή, μόνιμη ανδρογενετική απώλεια μαλλιών.

Σε αυτές τις σωστά επιλεγμένες περιπτώσεις, αφού έχει σταθεροποιηθεί η συνολική κατάσταση και υπάρχει κατάλληλη δότρια περιοχή, μπορεί να εξεταστεί η μεταμόσχευση μαλλιών.

Η χειρουργική αποκατάσταση πρέπει να αφορά μόνιμη απώλεια και όχι έναν ενεργό, δυνητικά αναστρέψιμο παράγοντα.

Πώς αξιολογούμε σελήνιο και τριχόπτωση στη Hairtransplant Clinic

Στη Hairtransplant Clinic δεν ξεκινάμε από το ερώτημα:

«Ποιο συμπλήρωμα χρειάζονται τα μαλλιά;»

Ξεκινάμε από το:

«Ποιος τύπος τριχόπτωσης υπάρχει και τι μπορεί να τον προκαλεί;»

Αξιολογούμε:

• αν η απώλεια είναι διάχυτη ή ακολουθεί συγκεκριμένο pattern
• αν υπάρχει έντονο shedding
• αν υποχωρεί η hairline
• αν ανοίγει η χωρίστρα
• πόσο γρήγορα εξελίσσεται η αραίωση
• το ιατρικό και διατροφικό ιστορικό
• τα συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται
• πιθανές επικαλύψεις μεταξύ διαφορετικών προϊόντων
• υπάρχουσες εργαστηριακές εξετάσεις
• την κατάσταση των τριχικών θυλάκων

Έτσι μπορούμε να διαχωρίσουμε μια πιθανή διατροφική ή τοξική αιτία από μια χρόνια μορφή αλωπεκίας που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.

Αν χρησιμοποιείτε συμπληρώματα για τα μαλλιά αλλά η τριχόπτωση συνεχίζεται ή έχει επιδεινωθεί, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Hairtransplant Clinic για εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Τι αξίζει τελικά να κρατήσετε

Το σελήνιο είναι απαραίτητο για τον οργανισμό.

Δεν είναι όμως ένα συμπλήρωμα που πρέπει να λαμβάνεται αυθαίρετα επειδή υπάρχει τριχόπτωση.

Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η υπερβολική πρόσληψη σεληνίου μπορεί η ίδια να προκαλέσει απώλεια μαλλιών.

Γι’ αυτό η σωστή σειρά είναι:

διάγνωση της τριχόπτωσης → έλεγχος διατροφής και συμπληρωμάτων → στοχευμένες εξετάσεις όπου υπάρχει ένδειξη → αντιμετώπιση της πραγματικής αιτίας.

Δεν χρειάζονται τα μαλλιά «όσο περισσότερα θρεπτικά συστατικά γίνεται».

Χρειάζονται σωστή ισορροπία και σωστή διάγνωση.

Συχνές ερωτήσεις για σελήνιο και τριχόπτωση

Το σελήνιο βοηθά στην τριχόπτωση;

Δεν αποτελεί γενική θεραπεία της τριχόπτωσης. Αν υπάρχει πραγματική ανεπάρκεια, μπορεί να χρειάζεται διόρθωση, αλλά η επιπλέον λήψη χωρίς ένδειξη δεν σημαίνει ότι θα βελτιώσει τα μαλλιά.

Μπορεί πολύ σελήνιο να προκαλέσει τριχόπτωση;

Ναι. Η χρόνια υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει σεληνίωση, με την τριχόπτωση και τις αλλοιώσεις στα νύχια να αποτελούν χαρακτηριστικά συμπτώματα.

Τα Brazil nuts έχουν πολύ σελήνιο;

Ναι. Είναι ιδιαίτερα πλούσια σε σελήνιο και η περιεκτικότητά τους μπορεί να είναι υψηλή και μεταβλητή. Η υπερβολική καθημερινή κατανάλωση μπορεί να αυξήσει σημαντικά τη συνολική πρόσληψη.

Πρέπει να πάρω σελήνιο για να δυναμώσουν τα μαλλιά μου;

Όχι χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη. Η επιπλέον πρόσληψη δεν αποτελεί αποδεδειγμένη γενική θεραπεία της τριχόπτωσης και η υπερβολή μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Το σελήνιο βοηθά στην ανδρογενετική αλωπεκία;

Δεν αποτελεί βασική θεραπεία της ανδρογενετικής αλωπεκίας και δεν επηρεάζει άμεσα τον κύριο γενετικό και ανδρογονικό μηχανισμό της.

Πρέπει να ελέγξω σελήνιο επειδή πέφτουν τα μαλλιά μου;

Όχι ως εξέταση ρουτίνας για όλους. Ο έλεγχος έχει περισσότερο νόημα όταν το ιστορικό, η διατροφή, η χρήση συμπληρωμάτων ή άλλα συμπτώματα δημιουργούν συγκεκριμένη υποψία.

Αν παίρνω πολυβιταμίνη χρειάζομαι επιπλέον σελήνιο;

Όχι μηχανικά. Πρέπει να ελεγχθεί πρώτα πόσο σελήνιο λαμβάνεται ήδη από τη διατροφή και τα υπόλοιπα συμπληρώματα.

Μπορούν να ξαναβγούν τα μαλλιά μετά από υπερβολικό σελήνιο;

Αν η υπερβολική πρόσληψη είναι πραγματικά η αιτία και διορθωθεί, μπορεί να υπάρξει σταδιακή ανάκαμψη. Ο κύκλος της τρίχας όμως χρειάζεται χρόνο και πρέπει να αποκλειστούν παράλληλες αιτίες.

Γιατί πέφτουν τα μαλλιά μου ενώ παίρνω συμπληρώματα;

Τα συμπληρώματα δεν αντιμετωπίζουν κάθε τύπο τριχόπτωσης. Μπορεί να υπάρχει ανδρογενετική, τελογενής, αυτοάνοση ή άλλη μορφή αλωπεκίας και σε ορισμένες περιπτώσεις η υπερβολική λήψη συγκεκριμένων συστατικών μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση.