Κολλαγόνο και Τριχόπτωση: Βοηθά Πράγματι τα Μαλλιά;

Σκόνες κολλαγόνου, collagen peptides, gummies και beauty drinks υπόσχονται πιο δυνατά, πυκνά και υγιή μαλλιά.

Η εικόνα είναι ελκυστική:

παίρνω κολλαγόνο → “τρέφω” τα μαλλιά → μειώνεται η τριχόπτωση → αυξάνεται η πυκνότητα.

Βιολογικά όμως τα πράγματα δεν λειτουργούν τόσο απλά.

Το κολλαγόνο είναι πράγματι μία από τις σημαντικότερες δομικές πρωτεΐνες του ανθρώπινου σώματος.

Η τρίχα όμως δεν αποτελείται κυρίως από κολλαγόνο.

Αποτελείται κυρίως από κερατίνη.

Και όταν καταναλώνουμε collagen peptides, αυτά δεν ταξιδεύουν αυτούσια από το στομάχι στον τριχικό θύλακο για να μετατραπούν σε νέα μαλλιά.

Άρα το πραγματικό ερώτημα δεν είναι:

«Είναι καλό το κολλαγόνο;»

Αλλά:

«Υπάρχουν αρκετά στοιχεία ότι μπορεί πραγματικά να μειώσει την τριχόπτωση ή να αυξήσει την ανάπτυξη των μαλλιών;»

Η σύντομη απάντηση

Υπάρχουν ορισμένες μελέτες που δείχνουν πιθανές βελτιώσεις σε χαρακτηριστικά όπως:

• η εμφάνιση των μαλλιών
• η δύναμη της τρίχας
• το πάχος
• ορισμένες μετρήσεις πυκνότητας

Τα αποτελέσματα όμως δεν είναι αρκετά ισχυρά ώστε να θεωρήσουμε το κολλαγόνο καθιερωμένη θεραπεία της τριχόπτωσης.

Ένα σημαντικό πρόβλημα είναι ότι πολλές μελέτες:

• έχουν μικρό αριθμό συμμετεχόντων
• διαρκούν λίγους μήνες
• χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους collagen peptides
• εξετάζουν προϊόντα με πολλά συστατικά μαζί
• χρηματοδοτούνται από τις εταιρείες των προϊόντων

Έτσι συχνά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν το πιθανό αποτέλεσμα προέρχεται πραγματικά από το κολλαγόνο ή από κάτι άλλο που υπήρχε στο supplement.

Το σημερινό συμπέρασμα είναι επομένως:

υπάρχουν ενδιαφέροντα δεδομένα, αλλά όχι αρκετά για να παρουσιάσουμε το κολλαγόνο ως θεραπεία της αλωπεκίας.

Το πρώτο λάθος: «τα μαλλιά είναι κολλαγόνο»

Δεν είναι.

Η τρίχα αποτελείται κυρίως από κερατίνη

Το μεγαλύτερο μέρος της δομής της τρίχας βασίζεται στην κερατίνη.

Η κερατίνη είναι διαφορετική πρωτεΐνη από το κολλαγόνο.

Άρα η φράση:

«χρειάζεσαι κολλαγόνο επειδή τα μαλλιά σου αποτελούνται από κολλαγόνο»

είναι λανθασμένη.

Πού υπάρχει κολλαγόνο γύρω από την τρίχα;

Το κολλαγόνο έχει σημαντικό ρόλο στο δέρμα και στον εξωκυττάριο ιστό γύρω από τις δομές του τριχικού θυλάκου.

Αυτό σημαίνει ότι συμμετέχει στο περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί ο θύλακος.

Δεν σημαίνει όμως ότι η κατανάλωση περισσότερου κολλαγόνου οδηγεί αυτόματα σε περισσότερη παραγωγή τρίχας.

Τι συμβαίνει όταν πίνουμε collagen peptides;

Το collagen supplement δεν παραμένει αυτούσιο μετά την κατάποση.

Η πέψη διασπά το κολλαγόνο

Κατά τη διαδικασία της πέψης, το κολλαγόνο διασπάται σε:

• μικρότερα πεπτίδια
• αμινοξέα

Αυτά απορροφώνται και χρησιμοποιούνται από τον οργανισμό ανάλογα με τις ανάγκες του.

Δεν υπάρχει μηχανισμός που να λέει:

«αυτό το κολλαγόνο αγοράστηκε για τα μαλλιά, άρα θα πάει στους τριχικούς θυλάκους».

Ο οργανισμός αποφασίζει πώς θα χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα αμινοξέα.

Μπορούν τα collagen peptides να έχουν βιολογική δράση;

Πιθανόν.

Ορισμένα μικρά πεπτίδια μπορούν να απορροφηθούν και έχουν μελετηθεί για πιθανές βιολογικές επιδράσεις σε ιστούς.

Εδώ βασίζεται ένα μέρος του επιστημονικού ενδιαφέροντος γύρω από τα hydrolyzed collagen peptides.

Το ότι υπάρχει πιθανός μηχανισμός όμως δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί θεραπευτικό αποτέλεσμα στην τριχόπτωση.

Τι δείχνουν πραγματικά οι μελέτες για κολλαγόνο και μαλλιά;

Τα δεδομένα είναι ενδιαφέροντα αλλά όχι οριστικά.

Υπάρχουν θετικές μελέτες

Ορισμένες κλινικές μελέτες έχουν αναφέρει βελτίωση σε δείκτες όπως:

• υγιής εμφάνιση μαλλιών
• δύναμη της τρίχας
• πυκνότητα
• scalp condition

Αυτό είναι αρκετό ώστε να μην απορρίπτουμε το θέμα ως εντελώς αβάσιμο.

Το βασικό πρόβλημα είναι η ποιότητα των δεδομένων

Όταν εξετάζουμε πιο προσεκτικά τις μελέτες, εμφανίζονται αρκετοί περιορισμοί.

Συχνά έχουμε:

• μικρά δείγματα
• σύντομη διάρκεια
• διαφορετικά endpoints
• διαφορετικούς τύπους collagen peptides
• διαφορετικές δόσεις και formulations
• χρηματοδότηση από τη βιομηχανία

Άρα δεν μπορούμε να συνδυάσουμε όλες τις μελέτες σαν να εξετάζουν ακριβώς το ίδιο πράγμα.

Γιατί τα multi-ingredient supplements μπερδεύουν την εικόνα;

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία.

Πολλά προϊόντα που διαφημίζονται σαν collagen supplements για τα μαλλιά δεν περιέχουν μόνο κολλαγόνο.

Μπορεί να περιέχουν επίσης:

• σίδηρο
• ψευδάργυρο
• σελήνιο
• αμινοξέα
• βιταμίνες
• φυτικά συστατικά

Αν ένα προϊόν με έξι διαφορετικά δραστικά συστατικά δείξει βελτίωση, δεν μπορούμε εύκολα να πούμε:

«το αποτέλεσμα το έκανε το κολλαγόνο».

Μπορεί να συνέβαλε.

Μπορεί να συνέβαλε κάποιο άλλο συστατικό.

Μπορεί να υπήρξε συνδυαστικό αποτέλεσμα.

Αυτό είναι σημαντικό όταν διαβάζουμε claims τύπου:

«clinical study proves collagen grows hair».

Μπορεί το κολλαγόνο να σταματήσει την τριχόπτωση;

Εξαρτάται από το τι προκαλεί την τριχόπτωση.

Αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό από το ίδιο το supplement.

Κολλαγόνο και τελογενής τριχόπτωση

Η τελογενής τριχόπτωση μπορεί να εμφανιστεί μετά από:

• μεγάλη απώλεια βάρους
• ασθένεια
• χειρουργείο
• στρες
• ορμονική αλλαγή
• σημαντική διατροφική διαταραχή
• ορισμένα φάρμακα

Σε έναν άνθρωπο με πραγματικά ανεπαρκή διατροφή, η βελτίωση της συνολικής πρόσληψης πρωτεΐνης και θρεπτικών συστατικών έχει λογική.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το collagen powder είναι ειδική θεραπεία του telogen effluvium.

Το πρόβλημα μπορεί να μην είναι το κολλαγόνο

Μπορεί να υπάρχει:

• ανεπαρκής πρωτεΐνη
• χαμηλή φερριτίνη
• γρήγορη απώλεια βάρους
• θυρεοειδική διαταραχή
• διαφορετικός trigger

Για αυτό χρειάζεται πρώτα να προσδιοριστεί η πραγματική αιτία.

Δείτε επίσης τη σχέση πρωτεΐνης, δίαιτας, απώλειας βάρους και τριχόπτωσης.

Κολλαγόνο και ανδρογενετική αλωπεκία

Εδώ η απάντηση είναι διαφορετική.

Η ανδρογενετική αλωπεκία σχετίζεται κυρίως με:

• γενετική προδιάθεση
• ανδρογονική ευαισθησία
• DHT
• προοδευτικό miniaturization των τριχικών θυλάκων

Δεν υπάρχουν καλά δεδομένα που να δείχνουν ότι ένα collagen supplement:

• μειώνει την DHT
• σταματά το miniaturization
• αναστρέφει την ανδρογενετική αλωπεκία

Άρα το κολλαγόνο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν υποκατάστατο μιας πραγματικής θεραπευτικής στρατηγικής.

«Δυνάμωσε η τρίχα» δεν σημαίνει «σταμάτησε η αλωπεκία»

Αυτό είναι σημαντικό.

Ένα προϊόν μπορεί θεωρητικά να βελτιώσει:

• την υφή
• τη θραύση
• την εμφάνιση

χωρίς να επηρεάζει τον μηχανισμό που προκαλεί σταδιακή απώλεια τριχικών θυλάκων.

Ο χρήστης μπορεί να αισθάνεται ότι τα μαλλιά είναι «καλύτερα».

Η υποκείμενη ανδρογενετική αλωπεκία όμως μπορεί να συνεχίζει να εξελίσσεται.

Marine collagen ή bovine collagen για τα μαλλιά;

Στην αγορά συναντάμε κυρίως διαφορετικές πηγές κολλαγόνου.

Marine collagen

Προέρχεται συνήθως από ψάρια και χρησιμοποιείται ευρέως σε beauty supplements.

Bovine collagen

Προέρχεται συνήθως από βοοειδή και επίσης χρησιμοποιείται σε hydrolyzed collagen products.

Για την τριχόπτωση δεν έχουμε αρκετά ισχυρά στοιχεία για να πούμε ότι:

marine collagen είναι αποδεδειγμένα καλύτερο από bovine collagen για hair growth

ή το αντίθετο.

Η προέλευση ενός supplement δεν πρέπει από μόνη της να χρησιμοποιείται σαν απόδειξη αποτελεσματικότητας.

Hydrolyzed collagen και collagen peptides είναι διαφορετικά;

Οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά πολύ κοντά ο ένας στον άλλο.

Hydrolyzed collagen σημαίνει ότι η πρωτεΐνη έχει υποστεί υδρόλυση ώστε να δημιουργηθούν μικρότερα πεπτίδια.

Αυτά είναι τα collagen peptides που χρησιμοποιούνται συνήθως στα συμπληρώματα.

Το σημαντικότερο όμως για τον χρήστη δεν είναι το marketing term.

Είναι:

υπάρχουν καλές κλινικές αποδείξεις ότι το συγκεκριμένο προϊόν κάνει αυτό που υπόσχεται;

Collagen powder, gummies ή υγρό κολλαγόνο;

Η μορφή του προϊόντος δεν αποδεικνύει αποτελεσματικότητα.

Μπορεί να πωλείται ως:

• σκόνη
• gummies
• shots
• capsules
• beauty drink

Το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι πιο εύκολο ή ευχάριστο στη χρήση δεν σημαίνει ότι έχει καλύτερη επίδραση στους τριχικούς θυλάκους.

Περισσότερη σημασία έχουν:

• η πραγματική σύνθεση
• η ποιότητα
• τα υπόλοιπα συστατικά
• η αξιοπιστία του προϊόντος
• τα κλινικά δεδομένα

Και η βιταμίνη C;

Η βιταμίνη C συμμετέχει στη φυσιολογική σύνθεση κολλαγόνου.

Αυτό είναι πραγματικό.

Δεν σημαίνει όμως ότι ένας άνθρωπος χωρίς έλλειψη βιταμίνης C χρειάζεται μεγάλες επιπλέον ποσότητες για να μεγαλώσουν τα μαλλιά του.

Το ότι δύο βιολογικές διαδικασίες συνδέονται δεν σημαίνει ότι η υπερβολική ενίσχυση της μίας μεταφράζεται σε περισσότερη τριχοφυΐα.

Πότε μπορεί να έχει περισσότερο νόημα να συζητηθεί το κολλαγόνο;

Το collagen supplement μπορεί να αντιμετωπιστεί ως προαιρετικό nutritional supplement, όχι ως βασική θεραπεία αλωπεκίας.

Περισσότερο νόημα έχει η συζήτηση όταν κάποιος:

• έχει συνολικά καλή διάγνωση της τριχόπτωσης
• καλύπτει τις βασικές διατροφικές ανάγκες
• γνωρίζει ότι τα δεδομένα είναι περιορισμένα
• δεν αντικαθιστά τεκμηριωμένη θεραπεία με supplement
• έχει ρεαλιστικές προσδοκίες

Το πρόβλημα ξεκινά όταν η χρήση collagen καθυστερεί την πραγματική διάγνωση.

Πότε το κολλαγόνο είναι πιθανότερο να σας κοστίζει χωρίς να λύνει το πρόβλημα;

Αν υπάρχει:

Υποχώρηση της hairline

Αυτό είναι πολύ πιο συμβατό με ανδρογενετικό pattern παρά με «έλλειψη κολλαγόνου».

Αραίωση στο crown

Και εδώ πρέπει να εξεταστεί η ανδρογενετική αλωπεκία.

Διεύρυνση της χωρίστρας

Στις γυναίκες μπορεί να υποδηλώνει γυναικεία ανδρογενετική αλωπεκία.

Έντονο ξαφνικό shedding

Χρειάζεται διερεύνηση για telogen effluvium και πιθανούς triggers.

Σε όλα αυτά τα σενάρια το ερώτημα:

«ποιο collagen να αγοράσω;»

έρχεται μετά από μια πολύ πιο σημαντική ερώτηση:

«ποια είναι η διάγνωση;»

Μπορεί ένα collagen supplement να κρύψει το πραγματικό πρόβλημα;

Το ίδιο το supplement δεν «κρύβει» βιολογικά την πάθηση.

Μπορεί όμως να καθυστερήσει τη σωστή αντιμετώπιση.

Κάποιος βλέπει τους κροτάφους του να υποχωρούν.

Ξεκινά collagen.

Περιμένει τρεις μήνες.

Αλλάζει προϊόν.

Περιμένει άλλους τρεις.

Στο μεταξύ το miniaturization συνεχίζεται.

Αυτό είναι το πραγματικό ρίσκο του supplement-first τρόπου σκέψης.

Δεν είναι απαραίτητα ότι το collagen είναι βλαβερό.

Είναι ότι μπορεί να χαθεί χρόνος αντιμετωπίζοντας λάθος μηχανισμό.

Χρειάζονται εξετάσεις πριν πάρω κολλαγόνο;

Δεν υπάρχει ειδική εξέταση που να δείχνει:

«χρειάζεστε collagen supplement για τα μαλλιά σας».

Αν υπάρχει τριχόπτωση, οι εξετάσεις επιλέγονται με βάση:

• το pattern
• το ιστορικό
• τη διατροφή
• το φύλο
• την ηλικία
• τα φάρμακα
• την ταχύτητα απώλειας
• άλλα συμπτώματα

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να εξεταστούν διαφορετικοί παράγοντες.

Δείτε αναλυτικά ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειάζονται στην τριχόπτωση.

Τι να προσέξετε αν χρησιμοποιείτε collagen supplement

Αν επιλέξετε να χρησιμοποιήσετε ένα προϊόν, καλό είναι να γνωρίζετε ακριβώς τι περιέχει.

Μην κοιτάτε μόνο τη λέξη «collagen»

Ελέγξτε αν υπάρχουν επιπλέον:

• βιταμίνες
• μέταλλα
• βιοτίνη
• ψευδάργυρος
• σελήνιο
• άλλα δραστικά συστατικά

Είναι εύκολο να λαμβάνει κάποιος τα ίδια συστατικά από πολλές διαφορετικές πηγές.

Προσοχή στις υπερβολικές υποσχέσεις

Claims όπως:

«σταματά την τριχόπτωση»

ή:

«ξαναβγάζει τα χαμένα μαλλιά»

χρειάζονται πολύ ισχυρότερα στοιχεία από αυτά που έχουμε σήμερα για το κολλαγόνο.

Ελέγξτε την πηγή του προϊόντος

Η πηγή μπορεί να έχει σημασία ιδιαίτερα σε άτομα με συγκεκριμένες αλλεργίες ή διατροφικούς περιορισμούς.

Αν σταματήσω το κολλαγόνο, θα πέσουν τα μαλλιά μου;

Δεν έχουμε στοιχεία που να δείχνουν ότι δημιουργείται κάποια εξάρτηση των τριχικών θυλάκων από collagen supplements.

Αν τα μαλλιά αρχίσουν να πέφτουν μετά τη διακοπή, πρέπει να εξεταστεί τι πραγματικά προκαλεί την απώλεια.

Δεν πρέπει αυτομάτως να θεωρηθεί:

«σταμάτησα το collagen και γι’ αυτό έπεσαν».

Η χρονική σύμπτωση δεν αποδεικνύει αιτιότητα.

Κολλαγόνο ή πρωτεΐνη;

Αν η διατροφή είναι πραγματικά ανεπαρκής, η συνολική πρόσληψη πρωτεΐνης έχει μεγαλύτερη διατροφική σημασία από την εστίαση σε ένα συγκεκριμένο beauty supplement.

Η τρίχα χρειάζεται αμινοξέα και φυσιολογική θρέψη.

Δεν χρειάζεται απαραίτητα ένα branded collagen product.

Για αυτό έχουμε ξεχωριστό άρθρο για πρωτεΐνη και τριχόπτωση.

Πότε έχει θέση η μεταμόσχευση μαλλιών;

Το κολλαγόνο δεν μπορεί να αντικαταστήσει τριχικούς θυλάκους που έχουν χαθεί μόνιμα.

Αν υπάρχει προσωρινό shedding και οι θύλακες παραμένουν λειτουργικοί, προτεραιότητα έχει η αντιμετώπιση της αιτίας και η πιθανή φυσική επανέκφυση.

Αν όμως υπάρχει σταθερή και μόνιμη ανδρογενετική απώλεια, τότε σε σωστά επιλεγμένο υποψήφιο μπορεί να αξιολογηθεί η μεταμόσχευση μαλλιών.

Το βασικό είναι να μην προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε μόνιμη απώλεια θυλάκων με ένα nutritional supplement.

Πώς αξιολογούμε κάποιον που παίρνει κολλαγόνο αλλά συνεχίζει να χάνει μαλλιά

Στη Hairtransplant Clinic το πρώτο ερώτημα δεν είναι:

«ποιο collagen χρησιμοποιείτε;»

Είναι:

«τι είδους τριχόπτωση έχετε;»

Τι εξετάζουμε

Μας ενδιαφέρει:

• αν υποχωρεί η hairline
• αν υπάρχει αραίωση στο crown
• αν ανοίγει η χωρίστρα
• αν υπάρχει diffuse shedding
• πόσο καιρό εξελίσσεται η απώλεια
• αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό
• η διατροφή
• η χρήση supplements
• πιθανοί πρόσφατοι triggers
• η κατάσταση και το miniaturization των τριχικών θυλάκων

Αυτό μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε:

πρόβλημα ποιότητας της τρίχας

από:

πραγματική προοδευτική αλωπεκία.

Αν χρησιμοποιείτε collagen ή άλλα supplements αλλά η αραίωση συνεχίζεται, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Hairtransplant Clinic για εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Το συμπέρασμα χωρίς το marketing

Το κολλαγόνο είναι σημαντική πρωτεΐνη του ανθρώπινου σώματος.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι:

collagen supplement = θεραπεία τριχόπτωσης.

Υπάρχουν πρώιμα και ενδιαφέροντα δεδομένα για πιθανή βελτίωση ορισμένων χαρακτηριστικών των μαλλιών.

Η συνολική επιστημονική εικόνα όμως παραμένει περιορισμένη και ετερογενής.

Το κολλαγόνο δεν έχει αποδειχθεί ότι αναστρέφει τον βασικό μηχανισμό της ανδρογενετικής αλωπεκίας.

Και σε μια πραγματική τελογενή τριχόπτωση, το σημαντικότερο είναι να βρεθεί και να διορθωθεί ο trigger.

Άρα πριν από:

«ποιο collagen να αγοράσω;»

η σωστή ερώτηση είναι:

«γιατί πέφτουν πραγματικά τα μαλλιά μου;»