Γιατί Πέφτουν τα Φρύδια; Αίτια και Πότε Μπορούν να Ξαναβγούν
Τα φρύδια μπορεί να αρχίσουν να αραιώνουν τόσο αργά ώστε η αλλαγή να γίνει αντιληπτή μόνο όταν εμφανιστούν μικρά κενά. Σε άλλες περιπτώσεις, η απώλεια είναι ξαφνική και εμφανής μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Το σημαντικό είναι ότι η απώλεια των τριχών των φρυδιών δεν έχει μία συγκεκριμένη αιτία.
Μπορεί να σχετίζεται με επαναλαμβανόμενη αποτρίχωση, δερματίτιδα ή άλλη τοπική πάθηση. Μπορεί όμως να αποτελεί εκδήλωση γυροειδούς αλωπεκίας, θυρεοειδικής διαταραχής ή μιας ουλωτικής μορφής αλωπεκίας.
Στην ιατρική βιβλιογραφία η μερική ή πλήρης απώλεια των φρυδιών και/ή των βλεφαρίδων περιγράφεται με τον όρο madarosis.
Αυτό όμως είναι περιγραφή του ευρήματος και όχι η διάγνωση.
Το πρώτο βήμα είναι να καταλάβουμε τι συμβαίνει με τα ίδια τα τριχοθυλάκια.
Το σχήμα της αραίωσης μπορεί να δώσει το πρώτο στοιχείο
Δεν σημαίνουν όλα τα αραιά φρύδια το ίδιο πράγμα.
Ο τρόπος με τον οποίο χάνονται οι τρίχες μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη διαφορική διάγνωση.
Χάνεται κυρίως το εξωτερικό τμήμα του φρυδιού
Η αραίωση στο εξωτερικό τρίτο των φρυδιών έχει συσχετιστεί κλασικά με διαταραχές του θυρεοειδούς, ιδιαίτερα με τον υποθυρεοειδισμό.
Δεν αποτελεί όμως από μόνη της διάγνωση.
Αν μαζί με την αλλαγή στα φρύδια υπάρχουν κόπωση, ανεξήγητες μεταβολές βάρους, έντονη ξηροδερμία, δυσανεξία στο κρύο ή άλλες αλλαγές, ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι χρειάζεται θυρεοειδικός έλεγχος.
Δεν έχει νόημα να συμπεράνουμε μόνο από μία φωτογραφία:
«Μου λείπει η άκρη του φρυδιού, άρα έχω θυρεοειδή».
Χρειάζεται ολόκληρη η κλινική εικόνα.
Εμφανίστηκαν καθαρά μικρά κενά
Όταν δημιουργούνται περιοχές με σαφή όρια στις οποίες λείπουν οι τρίχες, μία από τις καταστάσεις που πρέπει να εξεταστεί είναι η γυροειδής αλωπεκία.
Η γυροειδής αλωπεκία δεν περιορίζεται στο κεφάλι. Μπορεί να προσβάλει τα φρύδια, τις βλεφαρίδες, τα γένια ή άλλες περιοχές του σώματος.
Και εδώ δεν υπάρχει λόγος να ξεκινήσει κάποιος μόνος του μια τυχαία θεραπεία «για να βγάλει φρύδια».
Πρώτα χρειάζεται να καθοριστεί ο τύπος της αλωπεκίας.
Μαζί με τα φρύδια υποχωρεί και το hairline
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό εύρημα.
Η μετωπιαία ινωτική αλωπεκία — Frontal Fibrosing Alopecia ή FFA — μπορεί να προκαλέσει προοδευτική υποχώρηση της πρόσθιας γραμμής των μαλλιών και απώλεια των φρυδιών.
Σε ορισμένους ανθρώπους η αλλαγή στα φρύδια μπορεί να γίνει αντιληπτή πριν εμφανιστεί έντονα η υποχώρηση της μετωπιαίας γραμμής.
Η FFA ανήκει στις ουλωτικές αλωπεκίες.
Αυτό σημαίνει ότι, όταν ένα τριχοθυλάκιο καταστραφεί πλήρως και αντικατασταθεί από ουλώδη ιστό, η απώλεια μπορεί να γίνει μόνιμη.
Το θέμα συνδέεται στενά και με τον θυλακικό λειχήνα, καθώς η FFA θεωρείται μορφή του φάσματος του lichen planopilaris.
Σε αυτή την εικόνα δεν περιμένουμε απλώς να δούμε «αν θα ξαναβγούν».
Η έγκαιρη δερματολογική διάγνωση έχει πραγματική σημασία.
Όταν δεν πέφτει μόνο η τρίχα αλλά ενοχλεί και το δέρμα
Ένα πολύ χρήσιμο στοιχείο είναι το τι συμβαίνει γύρω από το φρύδι.
Αν υπάρχει:
- έντονη φαγούρα,
- κοκκινίλα,
- λέπια,
- ξηρότητα,
- αίσθημα καύσου,
- ή συστηματικό ξύσιμο,
η αραίωση μπορεί να σχετίζεται με τοπική δερματική φλεγμονή.
Ατοπική δερματίτιδα, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις καταστάσεις μπορούν να επηρεάσουν την περιοχή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις το ζητούμενο δεν είναι να βάλουμε περισσότερο serum ανάπτυξης.
Πρέπει να αντιμετωπιστεί το δέρμα.
Εφόσον τα follicles παραμένουν άθικτα, η αποκατάσταση της φυσιολογικής κατάστασης του δέρματος μπορεί να επιτρέψει την επανέκφυση των τριχών.
Το παλιό τσιμπιδάκι μπορεί να παίζει μεγαλύτερο ρόλο απ’ όσο νομίζετε
Ένα άλλο pattern εμφανίζεται συχνά σε ανθρώπους που για χρόνια αφαίρεσαν μεγάλο μέρος του φυσικού τους φρυδιού.
Το επαναλαμβανόμενο:
- τσιμπιδάκι,
- κερί,
- threading,
- ή άλλος μηχανικός τραυματισμός
μπορεί σταδιακά να αποδυναμώσει ή να βλάψει ορισμένα τριχοθυλάκια.
Δεν σημαίνει ότι κάθε τρίχα που αφαιρείται με τσιμπιδάκι χάνεται μόνιμα.
Αν όμως το ίδιο follicle τραυματίζεται επανειλημμένα για χρόνια, η πιθανότητα πλήρους επανόδου μειώνεται.
Γι’ αυτό σε άνθρωπο που έχει πολύ λεπτά φρύδια από χρόνια αποτρίχωση εξετάζουμε πρώτα αν υπάρχει ακόμη ενεργός τριχοφυΐα στην περιοχή και όχι μόνο το πόσο φαρδύ φρύδι θα ήθελε αισθητικά.
Μπορούν οι ορμόνες να κάνουν τα φρύδια να πέσουν;
Ναι, αλλά το «είναι ορμονικό» χρησιμοποιείται πολύ πιο εύκολα απ’ όσο θα έπρεπε.
Οι θυρεοειδικές διαταραχές αποτελούν γνωστή πιθανή αιτία.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε αραίωση φρυδιών χρειάζεται πλήρες ορμονικό panel.
Η απόφαση για εργαστηριακό έλεγχο βασίζεται σε:
- την κατανομή της απώλειας,
- το ιατρικό ιστορικό,
- άλλα συμπτώματα,
- τριχόπτωση και σε άλλες περιοχές,
- την κλινική εξέταση.
Αν υπάρχει λόγος για περαιτέρω διερεύνηση, ο έλεγχος πρέπει να είναι στοχευμένος.
Για περισσότερα σχετικά με το εργαστηριακό κομμάτι δείτε τις Εξετάσεις για Τριχόπτωση.
«Μήπως μου λείπει κάποια βιταμίνη;»
Είναι μία από τις πρώτες σκέψεις όταν πέφτουν μαλλιά ή φρύδια.
Ορισμένες σοβαρές διατροφικές ελλείψεις πράγματι μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη των τριχών.
Από αυτό όμως δεν προκύπτει ότι:
κάθε αραιό φρύδι χρειάζεται βιοτίνη, ψευδάργυρο ή πολλά συμπληρώματα.
Η λήψη συμπληρωμάτων χωρίς τεκμηριωμένη ανάγκη δεν διορθώνει μια αυτοάνοση, ουλωτική ή φλεγμονώδη αλωπεκία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί απλώς να καθυστερήσει τη σωστή διάγνωση.
Όταν οι τρίχες σπάνε αντί να πέφτουν
Υπάρχει και μία εικόνα που μοιάζει με αλωπεκία χωρίς να είναι κλασική απώλεια από τη ρίζα.
Μπορεί να παρατηρούνται τρίχες διαφορετικού μήκους, σπασμένες τρίχες και ακανόνιστα κενά.
Η εικόνα μπορεί να σχετίζεται με:
- μηχανικό τραυματισμό,
- έντονο τρίψιμο,
- αισθητικές παρεμβάσεις,
- ή τριχοτιλλομανία.
Η τριχοτιλλομανία είναι επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά τραβήγματος των τριχών και μπορεί να αφορά τόσο τα μαλλιά όσο και τα φρύδια ή τις βλεφαρίδες.
Η σωστή διάγνωση είναι σημαντική γιατί η θεραπευτική προσέγγιση είναι εντελώς διαφορετική από αυτή μιας ορμονικής ή αυτοάνοσης αλωπεκίας.
Καλλυντικά, βαφές και θεραπείες στην περιοχή
Ένα καινούργιο προϊόν μπορεί μερικές φορές να μας δώσει πολύ χρήσιμο χρονικό στοιχείο.
Εάν η αραίωση ξεκίνησε λίγο μετά από:
- νέα βαφή,
- κόλλα,
- cosmetic treatment,
- προϊόν styling φρυδιών,
- ή άλλη εφαρμογή,
και υπάρχει ταυτόχρονα ερεθισμός, πρέπει να εξεταστεί πιθανή δερματίτιδα εξ επαφής.
Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει συνεχής μηχανικός ερεθισμός.
Το σημαντικό είναι να μη συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε περισσότερα προϊόντα σε ήδη ερεθισμένο δέρμα προσπαθώντας να «ενεργοποιήσουμε» την ανάπτυξη.
Μπορεί να φταίει κάποιο φάρμακο;
Ορισμένες συστηματικές θεραπείες μπορούν να προκαλέσουν απώλεια τριχών σε περισσότερες από μία περιοχές του σώματος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χημειοθεραπεία, όπου μπορεί να επηρεαστούν τόσο τα μαλλιά όσο και τα φρύδια ή οι βλεφαρίδες.
Υπάρχουν επίσης άλλες φαρμακευτικές θεραπείες που μπορούν να επηρεάσουν τον κύκλο της τρίχας.
Δεν σταματάμε όμως ποτέ συνταγογραφημένο φάρμακο επειδή παρατηρήσαμε αραίωση στα φρύδια.
Το ιστορικό της φαρμακευτικής αγωγής εξετάζεται από τον γιατρό ως μέρος της διάγνωσης.
Το κρίσιμο ερώτημα: θα ξαναβγούν;
Για να απαντήσουμε σωστά, πρέπει να χωρίσουμε τις περιπτώσεις σε δύο μεγάλες κατηγορίες.
Το follicle υπάρχει ακόμη
Στις μη ουλωτικές μορφές το τριχοθυλάκιο παραμένει ανατομικά παρόν.
Αν ελεγχθεί το αίτιο, μπορεί να υπάρξει επανέκφυση.
Το πόσο γρήγορα και πόσο πλήρως θα επανέλθει το φρύδι εξαρτάται από:
- την αιτία,
- τη διάρκεια του προβλήματος,
- το στάδιο του κύκλου των τριχών,
- την ηλικία,
- και το αν συνεχίζεται ο εκλυτικός παράγοντας.
Γι’ αυτό δεν υπάρχει αξιόπιστη υπόσχεση ότι «όλα τα φρύδια ξαναβγαίνουν σε Χ εβδομάδες».
Το follicle έχει καταστραφεί
Σε ουλωτική αλωπεκία ή μόνιμη τραυματική βλάβη τα πράγματα είναι διαφορετικά.
Αν ο θύλακος έχει αντικατασταθεί από ουλώδη ιστό, δεν υπάρχει πλέον η φυσιολογική δομή από την οποία θα παραχθεί νέα τρίχα.
Εκεί τα προϊόντα «ανάπτυξης φρυδιών» δεν μπορούν να αναδημιουργήσουν ένα κατεστραμμένο τριχοθυλάκιο.
Η συζήτηση τότε αλλάζει από θεραπεία επανέκφυσης σε αποκατάσταση της περιοχής.
Πότε η μεταμόσχευση φρυδιών έχει πραγματικά νόημα;
Η μεταμόσχευση φρυδιών μπορεί να αποτελέσει επιλογή όταν η απώλεια είναι μόνιμη και η αιτία έχει σταθεροποιηθεί.
Παραδείγματα μπορεί να είναι:
- μακροχρόνια βλάβη από υπερβολική αποτρίχωση,
- σταθερή ουλή από τραυματισμό,
- έγκαυμα,
- συγγενώς πολύ αραιά φρύδια,
- άλλες επιλεγμένες σταθερές περιπτώσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με αραιά φρύδια πρέπει να προχωρήσει σε εμφύτευση.
Ιδιαίτερα όταν υπάρχει ενεργή φλεγμονώδης ή αυτοάνοση πάθηση, πρώτα πρέπει να ελεγχθεί η νόσος.
Η χειρουργική αποκατάσταση δεν αποτελεί θεραπεία του υποκείμενου προβλήματος.
Γιατί δεν βάζουμε απλώς περισσότερες τρίχες;
Η αποκατάσταση των φρυδιών είναι ιδιαίτερα απαιτητική αισθητικά.
Το φυσικό φρύδι δεν έχει μία ενιαία κατεύθυνση ανάπτυξης.
Στην αρχή του φρυδιού οι τρίχες κινούνται διαφορετικά από το σώμα και το τελείωμά του.
Αλλάζουν:
- η φορά,
- η γωνία,
- η πυκνότητα,
- η κλίση,
- η σχέση των τριχών μεταξύ τους.
Γι’ αυτό ακόμη και ένα μικρό λάθος στη γωνία εμφύτευσης μπορεί να φαίνεται περισσότερο στο πρόσωπο από ό,τι στο τριχωτό της κεφαλής.
Η ένδειξη για μεταμόσχευση και ο σχεδιασμός της πρέπει επομένως να αντιμετωπίζονται ως δύο διαφορετικά βήματα:
πρώτα αποφασίζουμε αν πρέπει να γίνει — μετά σχεδιάζουμε πώς πρέπει να γίνει.
Πέντε περιπτώσεις που δεν αξίζει να περιμένετε «να περάσει μόνο του»
Κλείστε δερματολογική αξιολόγηση όταν παρατηρείτε:
Ξαφνική ή γρήγορα εξελισσόμενη απώλεια.
Ιδιαίτερα εάν πριν τα φρύδια ήταν φυσιολογικά.
Καθαρά κενά χωρίς τρίχες.
Χρειάζεται διαφοροδιάγνωση μεταξύ άλλων για alopecia areata.
Απώλεια φρυδιών μαζί με υποχώρηση του hairline.
Πρέπει να αποκλειστεί ουλωτική διαδικασία όπως FFA.
Πόνο, κάψιμο, ερυθρότητα ή έντονη απολέπιση.
Αυτά δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχει ενεργή φλεγμονή.
Παράλληλη απώλεια βλεφαρίδων ή τριχών σε άλλες περιοχές.
Η κατανομή αυτή μπορεί να αλλάξει εντελώς τη διαγνωστική κατεύθυνση.
Μην προσπαθείτε πρώτα να «πυκνώσετε» ένα φρύδι που δεν έχει ακόμη διαγνωστεί
Το μεγαλύτερο λάθος είναι να αντιμετωπίζουμε όλες τις περιπτώσεις με την ίδια λογική.
Άλλος άνθρωπος έχει φρύδια που αραιώνουν επειδή για 15 χρόνια τα αφαιρούσε με τσιμπιδάκι.
Άλλος έχει θυρεοειδική διαταραχή.
Άλλος έχει δερματίτιδα.
Άλλος μπορεί να βρίσκεται στην αρχή μιας ουλωτικής αλωπεκίας.
Το αποτέλεσμα — αραιά φρύδια — μπορεί να μοιάζει.
Η θεραπεία όμως δεν είναι η ίδια.
Η σωστή διαδρομή είναι:
βλέπουμε το pattern → εξετάζουμε το δέρμα → παίρνουμε ιστορικό → κάνουμε μόνο τον έλεγχο που πραγματικά χρειάζεται → αντιμετωπίζουμε την αιτία → αξιολογούμε αν οι τρίχες μπορούν να επανέλθουν.
Και μόνο όταν αποδειχθεί ότι η απώλεια είναι μόνιμη και σταθερή εξετάζουμε λύσεις όπως η εμφύτευση φρυδιών.
Για εξατομικευμένη αξιολόγηση μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Hairtransplant Clinic.
