Αναβολικά και Τριχόπτωση: Προκαλούν Φαλάκρα;

Το σώμα αλλάζει.

Η δύναμη ανεβαίνει.

Η μυϊκή μάζα αυξάνεται.

Αλλά στον καθρέφτη αρχίζει να αλλάζει και κάτι άλλο:

οι κρόταφοι φαίνονται πιο ανοιχτοί.

Η hairline δείχνει διαφορετική.

Ή το crown αρχίζει να φαίνεται περισσότερο κάτω από δυνατό φως.

Και τότε έρχεται η ερώτηση:

«Μπορούν τα αναβολικά να επιταχύνουν τη φαλάκρα;»

Σε ένα άτομο με γενετική προδιάθεση για ανδρογενετική αλωπεκία, η αυξημένη έκθεση σε ανδρογόνα μπορεί πράγματι να επιταχύνει τη διαδικασία του miniaturization.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που εκτίθεται σε αυξημένα ανδρογόνα θα χάσει τα μαλλιά του με τον ίδιο τρόπο.

Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στους ίδιους τους τριχικούς θυλάκους.

Δύο άνδρες μπορούν να κάνουν το ίδιο πράγμα και να έχουν τελείως διαφορετικά μαλλιά

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.

Ο ένας μπορεί να έχει έντονη ανδρογονική έκθεση και να διατηρεί πολύ καλή πυκνότητα.

Ο άλλος μπορεί μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα να παρατηρήσει:

• υποχώρηση στους κροτάφους
• λεπτότερες τρίχες μπροστά
• αραίωση στο crown

Γιατί;

Επειδή η ανδρογενετική αλωπεκία δεν εξαρτάται απλώς από το:

«πόση τεστοστερόνη υπάρχει».

Εξαρτάται και από:

• τη γενετική προδιάθεση
• την ευαισθησία των androgen receptors
• τη δραστηριότητα της 5α-reductase
• τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν οι συγκεκριμένοι θύλακες στα ανδρογόνα

Γι’ αυτό υπάρχει ήδη ξεχωριστός οδηγός για τη σχέση τεστοστερόνης, DHT και τριχόπτωσης.

Εδώ το ερώτημα είναι διαφορετικό:

τι συμβαίνει όταν αυξάνεται σημαντικά η ανδρογονική επιβάρυνση σε κάποιον που ήδη έχει ευαίσθητους θύλακες;

Δεν «γεννιέται» απαραίτητα η προδιάθεση – μπορεί να αποκαλυφθεί νωρίτερα

Ας υποθέσουμε ότι κάποιος έχει γενετική προδιάθεση να εμφανίσει ανδρογενετική αλωπεκία.

Χωρίς επιπλέον παράγοντες, η αλλαγή μπορεί να γινόταν εμφανής σταδιακά σε μεγαλύτερη ηλικία.

Αν όμως οι ευαίσθητοι θύλακες δεχθούν μεγαλύτερη ανδρογονική διέγερση, η διαδικασία μπορεί να γίνει πιο γρήγορα εμφανής.

Άρα σε αρκετές περιπτώσεις δεν είναι τόσο:

«τα αναβολικά δημιούργησαν από το μηδέν φαλάκρα».

Είναι περισσότερο:

«μια ήδη υπάρχουσα βιολογική προδιάθεση εκδηλώθηκε ή επιταχύνθηκε».

Αυτή η διάκριση έχει σημασία.

Τι συμβαίνει πραγματικά στον τριχικό θύλακο;

Στην ανδρογενετική αλωπεκία οι ευαίσθητοι θύλακες δεν εξαφανίζονται από τη μία ημέρα στην άλλη.

Αλλάζουν σταδιακά.

Η διαδικασία ονομάζεται miniaturization.

Με κάθε διαδοχικό κύκλο μπορεί να παράγεται:

• λεπτότερη τρίχα
• κοντύτερη τρίχα
• λιγότερο χρωματισμένη τρίχα

Έτσι μια παλιά δυνατή terminal τρίχα μετατρέπεται σταδιακά σε όλο και λεπτότερη.

Το αποτέλεσμα στον καθρέφτη είναι:

λιγότερη οπτική κάλυψη του τριχωτού.

Γιατί η DHT συζητιέται τόσο πολύ;

Η τεστοστερόνη μπορεί να μετατραπεί σε διυδροτεστοστερόνη, γνωστή ως DHT, μέσω του ενζύμου 5α-reductase.

Η DHT έχει σημαντικό ρόλο στην ανδρογενετική αλωπεκία.

Αλλά υπάρχει ένα λάθος που γίνεται συχνά:

«έχω υψηλή DHT στο αίμα, άρα θα μείνω φαλακρός».

Δεν λειτουργεί τόσο απλά.

Δύο άτομα με παρόμοιο ορμονικό περιβάλλον μπορούν να έχουν τελείως διαφορετικό pattern μαλλιών επειδή οι θύλακές τους έχουν διαφορετική γενετική ευαισθησία.

Άρα η βιολογία του θυλάκου είναι εξίσου σημαντική με την ίδια την ορμόνη.

Πώς φαίνεται ότι επιταχύνεται ανδρογενετική αλωπεκία;

Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι το pattern.

Όχι ο αριθμός των τριχών που βρήκατε ένα πρωί στο μαξιλάρι.

Κρόταφοι

Οι temporal περιοχές μπορεί να αρχίσουν να υποχωρούν περισσότερο.

Η hairline σταδιακά αποκτά πιο έντονο Μ shape.

Frontal hairline

Οι τρίχες ακριβώς πίσω από τη γραμμή μπορεί να γίνονται:

• πιο λεπτές
• πιο ανοιχτόχρωμες
• μικρότερες

Crown

Μπορεί να αρχίζει να φαίνεται περισσότερο το τριχωτό στην κορυφή.

Στην αρχή συχνά γίνεται αντιληπτό μόνο:

• κάτω από δυνατό φως
• όταν τα μαλλιά είναι βρεγμένα
• σε φωτογραφίες από πάνω

Miniaturization

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο.

Στην ίδια περιοχή υπάρχουν τρίχες πολύ διαφορετικής διαμέτρου.

Αυτό δείχνει ότι οι θύλακες δεν παράγουν πλέον όλες τις τρίχες με την ίδια ποιότητα.

Το λάθος του καθρέφτη του γυμναστηρίου

Τα αποδυτήρια και τα γυμναστήρια έχουν συχνά δυνατό φωτισμό από πάνω.

Ένα crown που μέχρι χθες δεν είχε παρατηρήσει κάποιος μπορεί ξαφνικά να φαίνεται έντονα.

Αυτό μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση:

«μέσα σε μία εβδομάδα έχασα τα μαλλιά μου».

Η ανδρογενετική αλωπεκία όμως εξελίσσεται σταδιακά.

Μπορεί απλώς η αλλαγή να έγινε για πρώτη φορά αντιληπτή.

Γι’ αυτό μία φωτογραφία δεν είναι αρκετή.

Χρειάζεται σύγκριση με σταθερές φωτογραφίες προηγούμενων μηνών.

«Δεν υπάρχει φαλάκρα στην οικογένειά μου, άρα είμαι ασφαλής»

Όχι απαραίτητα.

Η γενετική της ανδρογενετικής αλωπεκίας δεν ακολουθεί τον απλό κανόνα:

«ο πατέρας μου έχει μαλλιά, άρα θα έχω κι εγώ».

Η προδιάθεση είναι πολυγονιδιακή.

Μπορεί να προέρχεται από πολλές πλευρές της οικογένειας.

Αξίζει να κοιτάξει κάποιος:

• πατέρα
• αδέλφια
• παππούδες
• θείους
• συγγενείς και από τις δύο πλευρές

Ακόμη και αυτό όμως δεν αποτελεί απόλυτη πρόβλεψη.

Το δικό σας pattern παραμένει πιο σημαντικό.

«Αν μέχρι τώρα έχω πολλά μαλλιά, δεν κινδυνεύω»

Και αυτό δεν είναι ασφαλές συμπέρασμα.

Κάποιος μπορεί στα 20 ή 25 να έχει πολύ πυκνά μαλλιά αλλά ταυτόχρονα να έχει αρχίσει:

• ελαφρύ temporal recession
• πρώιμο crown thinning
• miniaturization που ακόμη δεν είναι ορατό με γυμνό μάτι

Η συνολική πυκνότητα μπορεί να κρύβει το πρόβλημα για αρκετό διάστημα.

Γι’ αυτό η έγκαιρη αξιολόγηση κοιτάζει τη διάμετρο και το pattern των τριχών, όχι μόνο αν το κεφάλι «φαίνεται γεμάτο».

Υπάρχει «hair-safe» αναβολικό;

Δεν υπάρχει επιστημονικά αξιόπιστος τρόπος να χαρακτηρίσουμε μία μη ιατρική ανδρογονική χρήση ως εγγυημένα ασφαλή για τα μαλλιά.

Το αν ένα άτομο θα εμφανίσει επιδείνωση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Η προσπάθεια να βρεθεί:

«ποια ουσία δεν ρίχνει μαλλιά»

παραβλέπει το βασικό πρόβλημα:

αν ο θύλακος είναι γενετικά ευαίσθητος στην ανδρογονική σηματοδότηση, η αυξημένη έκθεση μπορεί να λειτουργήσει ως επιβαρυντικός παράγοντας.

Δεν υπάρχει λοιπόν χρήσιμος κατάλογος:

καλό για μαλλιά / κακό για μαλλιά.

Η συνταγογραφούμενη τεστοστερόνη δεν είναι το ίδιο με τη μη ιατρική χρήση αναβολικών

Αυτό πρέπει να ξεχωρίζει καθαρά.

Η θεραπεία τεστοστερόνης μπορεί να χορηγείται για συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη και με ιατρική παρακολούθηση.

Η μη ιατρική χρήση αναβολικών-ανδρογονικών στεροειδών για αύξηση μυϊκής μάζας ή απόδοσης αποτελεί διαφορετική κατάσταση.

Αν κάποιος λαμβάνει συνταγογραφούμενη θεραπεία και παρατηρήσει αλλαγές στα μαλλιά του, δεν πρέπει να τη διακόψει μόνος του.

Η ορμονική θεραπεία και η αλωπεκία πρέπει να αξιολογηθούν ξεχωριστά από τους κατάλληλους γιατρούς.

Αν σταματήσω, θα ξαναβγούν τα μαλλιά;

Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους.

Εξαρτάται από το πόσο έχει προχωρήσει το miniaturization.

Αν η αλλαγή βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο

Η μείωση της επιπλέον ανδρογονικής επιβάρυνσης μπορεί να αφαιρέσει έναν παράγοντα που επιτάχυνε την κατάσταση.

Αυτό δεν εγγυάται όμως πλήρη επαναφορά.

Αν οι θύλακες έχουν υποστεί προχωρημένο miniaturization

Η επανέκφυση γίνεται πιο δύσκολη.

Οι τρίχες μπορεί να παραμείνουν πολύ λεπτές παρά τη διακοπή του προηγούμενου παράγοντα.

Αν έχει υπάρξει μακροχρόνια απώλεια

Σε περιοχές όπου οι θύλακες δεν παράγουν πλέον ουσιαστικά ορατές terminal τρίχες, η αυτόματη πλήρης αποκατάσταση είναι ακόμη λιγότερο πιθανή.

Άρα:

διακοπή του trigger ≠ αυτόματη επιστροφή όλων των μαλλιών.

Γιατί κάποιος μπορεί να παρατηρήσει και ξαφνικό shedding;

Δεν είναι κάθε περίπτωση αποκλειστικά ανδρογενετική.

Ένα άτομο που ασχολείται έντονα με bodybuilding μπορεί παράλληλα να περνά:

• μεγάλες αλλαγές βάρους
• αυστηρό caloric deficit
• έντονες διατροφικές μεταβολές
• μεγάλο σωματικό stress

Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να συνδεθούν με διάχυτο shedding.

Άρα μπορεί να συνυπάρχουν:

ανδρογενετική αλωπεκία + τελογενής τριχόπτωση.

Τότε η εικόνα φαίνεται πολύ πιο απότομη.

Για αυτή τη μορφή υπάρχει ξεχωριστός οδηγός για την τελογενή τριχόπτωση.

Cutting και αραίωση: μια σημαντική παγίδα

Ένα πολύ αυστηρό cutting phase μπορεί να σημαίνει:

• μεγάλη μείωση θερμίδων
• γρήγορη απώλεια βάρους
• ανεπαρκή πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών

Αν λίγο αργότερα εμφανιστεί διάχυτο shedding, δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα όλο το πρόβλημα μόνο στα ανδρογόνα.

Το pattern μάς βοηθά να ξεχωρίσουμε τις δύο διαδικασίες.

Hairline/crown + miniaturization δείχνουν περισσότερο androgenetic pattern.

Διάχυτη απότομη πτώση σε όλο το κεφάλι μπορεί να δείχνει διαφορετικό μηχανισμό.

Και η κρεατίνη;

Εδώ δημιουργείται συχνά σύγχυση επειδή:

αναβολικά, testosterone boosters, supplements και creatine μπαίνουν όλα στην ίδια διαδικτυακή συζήτηση.

Δεν είναι όμως το ίδιο πράγμα.

Η κρεατίνη δεν είναι αναβολικό-ανδρογονικό στεροειδές.

Έχουμε αναλύσει ξεχωριστά τα δεδομένα στο άρθρο κρεατίνη και τριχόπτωση.

Δεν είναι σωστό να μεταφέρουμε τους κινδύνους μιας κατηγορίας ουσιών σε μία τελείως διαφορετική.

Οι γυναίκες δεν εξαιρούνται

Η χρήση αναβολικών-ανδρογονικών ουσιών μπορεί να δημιουργήσει ιδιαίτερα προβλήματα και στις γυναίκες.

Η αυξημένη ανδρογονική επίδραση μπορεί να συνδεθεί με εμφάνιση ή επιτάχυνση female pattern hair loss σε ευαίσθητες γυναίκες.

Η εικόνα μπορεί να περιλαμβάνει:

• διεύρυνση της χωρίστρας
• κεντρική αραίωση
• μείωση συνολικής πυκνότητας

Παράλληλα μπορεί να υπάρχουν και άλλες ορμονικές εκδηλώσεις.

Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και όχι απλώς αλλαγή shampoo ή supplement.

Το DHT blood test δεν προβλέπει ποιος θα χάσει μαλλιά

Υπάρχει συχνά η ιδέα:

«θα κάνω εξέταση DHT και θα μάθω αν κινδυνεύω».

Δεν λειτουργεί τόσο απλά.

Η συγκέντρωση μιας ορμόνης στο αίμα δεν δείχνει από μόνη της:

• πόσο ευαίσθητοι είναι οι θύλακες
• τι συμβαίνει τοπικά στο scalp
• πόση 5α-reductase υπάρχει στον συγκεκριμένο ιστό
• πόσο έχει ήδη προχωρήσει το miniaturization

Η διάγνωση της ανδρογενετικής αλωπεκίας βασίζεται πολύ περισσότερο στο:

pattern + κλινική εικόνα + κατάσταση των θυλάκων.

Οι φωτογραφίες πριν και μετά είναι πολύ πιο χρήσιμες

Αν κάποιος ανησυχεί για τα μαλλιά του, αξίζει να καταγράψει αντικειμενικά την κατάσταση.

Hairline

Μία φωτογραφία:

• μπροστά
• δεξιά temporal
• αριστερά temporal

Crown

Φωτογραφία από πάνω με σταθερό φωτισμό.

Ίδιες συνθήκες

Χρησιμοποιήστε:

• ίδια απόσταση
• ίδιο φωτισμό
• ίδια γωνία
• στεγνά μαλλιά

Μην συγκρίνετε:

βρεγμένα μαλλιά κάτω από προβολέα

με:

στεγνά μαλλιά σε χαμηλό φωτισμό.

Η σύγκριση δεν έχει αξία.

Το πιο επικίνδυνο λάθος είναι να περιμένεις μέχρι να φαίνεται «τεράστια» η αραίωση

Η ανδρογενετική αλωπεκία είναι προοδευτική.

Όταν η αλλαγή γίνει προφανής ακόμη και σε άνθρωπο που δεν παρατηρεί ποτέ τα μαλλιά του, μπορεί να έχει ήδη προηγηθεί σημαντικό miniaturization.

Έτσι το:

«θα το κοιτάξω όταν αρχίσω να φαλακρώνω πραγματικά»

δεν είναι ιδανική στρατηγική.

Αν υπάρχει σαφής αλλαγή σε hairline ή crown, η σωστή στιγμή για αξιολόγηση είναι νωρίτερα.

Τι γίνεται με τη φιναστερίδη ή άλλες θεραπείες;

Οι θεραπείες της ανδρογενετικής αλωπεκίας δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως «ασπίδα» που κάνει ασφαλή τη μη ιατρική χρήση αναβολικών.

Είναι διαφορετικά ζητήματα.

Η επιλογή θεραπείας για την αλωπεκία πρέπει να γίνεται με βάση:

• τη διάγνωση
• το pattern
• το στάδιο
• το ιατρικό ιστορικό
• τις πιθανές παρενέργειες
• τις ανάγκες του συγκεκριμένου ασθενούς

Δεν είναι σωστό να αυτοσχεδιάζει κάποιος με φαρμακευτική αγωγή για να αντισταθμίσει άλλη ορμονική χρήση.

Πότε μπαίνει πραγματικά στη συζήτηση η μεταμόσχευση μαλλιών;

Η μεταμόσχευση δεν πρέπει να είναι η πρώτη κίνηση επειδή κάποιος βλέπει τους κροτάφους να αλλάζουν.

Πρώτα πρέπει να καταλάβουμε:

• τι τύπο αλωπεκίας έχει
• πόσο γρήγορα εξελίσσεται
• αν υπάρχει συνεχιζόμενη ανδρογονική επιβάρυνση
• ποια είναι η κατάσταση της δότριας περιοχής
• πόσο σταθερό είναι το pattern

Αν υπάρχει πλέον μόνιμη ανδρογενετική απώλεια και το συνολικό pattern μπορεί να σχεδιαστεί με ασφάλεια, τότε σε κατάλληλο υποψήφιο μπορεί να εξεταστεί η μεταμόσχευση μαλλιών.

Η χειρουργική αποκατάσταση δεν κάνει τους υπόλοιπους ευαίσθητους θύλακες άτρωτους στην εξέλιξη της ανδρογενετικής αλωπεκίας.

Γι’ αυτό ο μακροχρόνιος σχεδιασμός είναι απαραίτητος.

Πώς εξετάζουμε έναν αθλητή που βλέπει ξαφνικά τη hairline να αλλάζει

Στη Hairtransplant Clinic δεν ξεκινάμε από:

«ποια ουσία χρησιμοποιήθηκε;»

και δεν προσπαθούμε να φτιάξουμε έναν κατάλογο με «καλές» και «κακές» επιλογές.

Ξεκινάμε από το ίδιο το κεφάλι.

Πώς ήταν η hairline πριν;

Ψάχνουμε παλιές φωτογραφίες.

Εξετάζουμε αν η αλλαγή είχε ξεκινήσει ήδη πριν γίνει αντιληπτή.

Τι συμβαίνει τώρα στους κροτάφους;

Μας ενδιαφέρει αν υπάρχουν λεπτές miniaturized τρίχες και αν το pattern είναι συμμετρικό.

Τι γίνεται στο crown;

Ένα αρχόμενο vertex pattern μπορεί να υπάρχει ταυτόχρονα με frontal recession.

Υπάρχει διάχυτο shedding;

Αν ναι, εξετάζουμε αν υπάρχει και δεύτερος μηχανισμός, όπως μεγάλη μεταβολή βάρους ή διατροφικό stress.

Ποιο είναι το οικογενειακό ιστορικό;

Δεν αποτελεί απόλυτη πρόβλεψη, αλλά συμπληρώνει σημαντικά την εικόνα.

Πόσο γρήγορα εξελίσσεται;

Η σύγκριση φωτογραφιών σε βάθος χρόνου μπορεί να είναι πολύ πιο χρήσιμη από την ανάμνηση του ασθενούς.

Αν ασχολείστε με bodybuilding ή αθλητισμό και έχετε παρατηρήσει αλλαγή στη hairline, στους κροτάφους ή στο crown, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Hairtransplant Clinic για εξατομικευμένη αξιολόγηση της πραγματικής κατάστασης των τριχικών θυλάκων.

Τι πρέπει τελικά να κρατήσετε

Τα αναβολικά-ανδρογονικά στεροειδή δεν προκαλούν την ίδια αντίδραση στα μαλλιά όλων.

Σε κάποιον χωρίς σημαντική γενετική ευαισθησία μπορεί να μη γίνει εμφανής αλλαγή.

Σε κάποιον όμως με προδιάθεση για ανδρογενετική αλωπεκία, η αυξημένη ανδρογονική έκθεση μπορεί να επιταχύνει την εμφάνιση και την εξέλιξη της αραίωσης.

Το βασικό επομένως δεν είναι να ψάξουμε:

«ποιο αναβολικό δεν ρίχνει μαλλιά;»

Αλλά να γνωρίζουμε:

«έχουν ήδη αρχίσει οι θύλακές μου να κάνουν miniaturization και πόσο γρήγορα εξελίσσεται;»

Γιατί όταν η hairline αρχίσει πραγματικά να αλλάζει, ο χρόνος έχει μεγαλύτερη σημασία από οποιονδήποτε μύθο του γυμναστηρίου.