Αεροπλάνο μετά τη Μεταμόσχευση Μαλλιών: Πότε Μπορώ να Πετάξω;

Η μεταμόσχευση τελείωσε.

Το επόμενο πρωί όμως δεν βρίσκεστε σπίτι σας.

Έχετε:

βαλίτσα,

αεροπορικό εισιτήριο,

δύο ώρες στο αεροδρόμιο,

μια πτήση,

και μερικές χιλιάδες πρόσφατα εμφυτευμένα grafts που δεν θέλετε να χτυπήσετε πουθενά.

Η ερώτηση τότε δεν είναι απλώς:

«Επιτρέπεται το αεροπλάνο;»

Η πιο χρήσιμη ερώτηση είναι:

«Μπορώ να περάσω ολόκληρη τη διαδικασία του ταξιδιού με ασφάλεια και άνεση όσο το scalp βρίσκεται ακόμη στις πρώτες ημέρες επούλωσης;»

Γιατί το αεροπλάνο είναι μόνο ένα κομμάτι του ταξιδιού.

Υπάρχουν επίσης:

• μεταφορά αποσκευών
• αυτοκίνητο ή ταξί
• ουρές
• security
• στενοί χώροι
• overhead bins
• άλλοι επιβάτες
• αυξημένο οίδημα τις πρώτες ημέρες
• περιορισμένη πρόσβαση στην κλινική μετά την αναχώρηση

Γι’ αυτό το σωστό πλάνο ξεκινά πριν κλείσετε την πτήση.

Στάση 1: Πριν κλείσετε το εισιτήριο

Αν ταξιδεύετε από άλλη πόλη ή χώρα για μεταμόσχευση, μην αποφασίζετε την ώρα επιστροφής μόνο με βάση:

«η επέμβαση τελειώνει στις 17:00, άρα πετάω στις 20:00».

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι να μην οργανώνεται το πρόγραμμα τόσο οριακά.

Μετά τη διαδικασία μπορεί να υπάρχει:

• κόπωση
• ευαισθησία
• μικρή αιμορραγία ή ορορροή
• επίδεση στη donor area
• αρχόμενο οίδημα
• ανάγκη για postoperative έλεγχο

Επίσης πρέπει να έχετε λάβει σαφείς οδηγίες για:

• το πρώτο βράδυ
• τον ύπνο
• το λούσιμο
• την προστασία των grafts
• το τι κάνετε αν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα

Γι’ αυτό η ώρα αναχώρησης πρέπει να συμφωνείται με την κλινική που πραγματοποίησε την επέμβαση.

Υπάρχει ένας συγκεκριμένος κανόνας «πετάς μετά από Χ ώρες»;

Όχι.

Δεν υπάρχει ένας καθολικός αριθμός ωρών που να ισχύει για κάθε ασθενή.

Η κατάλληλη στιγμή εξαρτάται από:

• έκταση της επέμβασης
• FUE ή άλλη τεχνική
• κατάσταση donor area
• κατάσταση recipient area
• οίδημα
• αιμορραγία
• ιατρικό ιστορικό
• διάρκεια ταξιδιού
• πιθανές επιπλοκές
• οδηγίες του χειρουργού

Σε ανεπίπλεκτες περιπτώσεις αρκετοί ασθενείς που ταξιδεύουν για hair transplantation επιστρέφουν σχετικά σύντομα μετά την επέμβαση.

Αυτό όμως δεν πρέπει να μεταφράζεται σε:

«όλοι μπορούν να μπουν σε αεροπλάνο αμέσως».

Η προσωπική postoperative εικόνα έχει μεγαλύτερη σημασία από έναν γενικό αριθμό στο internet.

Στάση 2: Το πρώτο βράδυ είναι σημαντικότερο από την ίδια την πτήση

Η πρώτη νύχτα είναι περίοδος κατά την οποία θέλουμε να αποφύγουμε:

• πίεση πάνω στα grafts
• έντονο τρίψιμο
• ακούσιο χτύπημα
• υπερβολική κάμψη ή καταπόνηση

Γι’ αυτό έχουμε ξεχωριστό οδηγό για τον ύπνο μετά τη μεταμόσχευση μαλλιών.

Αν το ταξίδι σημαίνει ότι:

τελειώνετε την επέμβαση,

τρέχετε αμέσως στο αεροδρόμιο,

κουβαλάτε βαλίτσες,

και φτάνετε σπίτι ξημερώματα,

τότε το πρόβλημα μπορεί να μην είναι το αεροπλάνο.

Μπορεί να είναι ολόκληρη η καταπόνηση γύρω από αυτό.

Στάση 3: Η βαλίτσα είναι πιο επικίνδυνη από όσο νομίζετε

Φανταστείτε την κίνηση:

σηκώνετε μια cabin bag πάνω από το κεφάλι για να τη βάλετε στο ντουλάπι.

Αυτό δημιουργεί δύο πρακτικά προβλήματα.

Πρώτον, υπάρχει αυξημένη πιθανότητα να ακουμπήσετε ή να χτυπήσετε το recipient area.

Δεύτερον, η έντονη σωματική προσπάθεια πολύ νωρίς μετά την επέμβαση δεν είναι κάτι που θέλουμε να προσθέσουμε χωρίς λόγο.

Άρα για το πρώτο ταξίδι είναι προτιμότερο να οργανώσετε τις αποσκευές ώστε:

• να είναι ελαφριές
• να μην χρειάζεται να τις σηκώσετε πάνω από το κεφάλι
• να μπορεί να σας βοηθήσει συνοδός όταν υπάρχει
• να ελαχιστοποιείται το bending και η καταπόνηση

Μία μικρή λεπτομέρεια logistics μπορεί να προστατεύσει πολύ περισσότερο τα grafts από οποιοδήποτε «ειδικό travel προϊόν».

Στάση 4: Στο αυτοκίνητο προς το αεροδρόμιο

Ένα από τα πιο συνηθισμένα σημεία για τυχαίο χτύπημα είναι:

η είσοδος στο αυτοκίνητο.

Μετά την επέμβαση ο ασθενής συχνά έχει αυξημένη επίγνωση του scalp αλλά όχι πάντα της νέας απόστασης που πρέπει να κρατήσει από:

• πόρτες
• οροφή αυτοκινήτου
• προσκέφαλο

Μπαίνετε αργά.

Δεν σκύβετε απότομα.

Και προσέχετε το recipient area να μην ακουμπήσει σε καμία επιφάνεια.

Στάση 5: Security στο αεροδρόμιο

Το security από μόνο του δεν είναι συνήθως το βασικό πρόβλημα.

Η δυσκολία είναι πρακτική.

Μπορεί να πρέπει να:

• βγάλετε προσωπικά αντικείμενα
• μετακινήσετε βαλίτσα
• σκύψετε
• περάσετε από χώρο με πολύ κόσμο

Το σημαντικό είναι να κινηθείτε χωρίς βιασύνη.

Αν υπάρχει εμφανής postoperative εικόνα με:

• κοκκινίλα
• κρούστες
• ξυρισμένη donor area

αυτό μπορεί φυσικά να τραβήξει βλέμματα.

Δεν αποτελεί όμως από μόνο του ιατρικό πρόβλημα.

Αν έχετε οποιοδήποτε dressing ή ιατρικό υλικό που πρέπει να παραμείνει στη θέση του, ακολουθείτε τις οδηγίες της κλινικής και ενημερώνετε το προσωπικό ασφαλείας εφόσον χρειαστεί.

Να φορέσω καπέλο στο αεροδρόμιο για να μη φαίνεται;

Μόνο εάν έχει δοθεί σχετική άδεια από τον γιατρό.

Το βασικό ζήτημα τις πρώτες ημέρες δεν είναι αισθητικό.

Είναι να μην ασκείται πίεση ή τριβή πάνω στη λήπτρια περιοχή.

Ένα στενό καπέλο μπορεί να ακουμπά:

• hairline
• frontal grafts
• crown

ανάλογα με το σημείο της μεταμόσχευσης.

Υπάρχει ξεχωριστός οδηγός για το καπέλο μετά τη μεταμόσχευση μαλλιών.

Στάση 6: Το κάθισμα στο αεροπλάνο

Εδώ ο στόχος είναι απλός:

μην ακουμπήσετε τα grafts.

Αν η μεταμόσχευση αφορά τη frontal περιοχή, το πίσω μέρος του κεφαλιού μπορεί να μην αποτελεί recipient area.

Αν όμως έχουν εμφυτευθεί grafts στο crown ή σε πιο posterior περιοχή, πρέπει να υπάρχει μεγαλύτερη προσοχή στο προσκέφαλο.

Το ίδιο postoperative protocol δεν μπορεί να δοθεί σε όλους, γιατί η θέση των grafts διαφέρει.

Γι’ αυτό το:

«μπορώ να ακουμπάω το κεφάλι στο κάθισμα;»

απαντάται με βάση το πού ακριβώς έγινε η εμφύτευση.

Παράθυρο ή διάδρομος;

Δεν υπάρχει ιατρικά «σωστή» θέση.

Πρακτικά όμως ένα aisle seat μπορεί να είναι πιο εύκολο σε μεγαλύτερη πτήση επειδή:

• σηκώνεστε χωρίς να περνάτε πάνω από άλλους
• έχετε ευκολότερη πρόσβαση στον διάδρομο
• αποφεύγετε περισσότερες άβολες κινήσεις

Από την άλλη, σε σύντομη πτήση μπορεί να προτιμάτε παράθυρο για να υπάρχει λιγότερη κίνηση δίπλα σας.

Εδώ μιλάμε για άνεση και αποφυγή ατυχημάτων, όχι για διαφορά στην επιβίωση των grafts.

Μπορεί να αυξηθεί το πρήξιμο ενώ ταξιδεύω;

Το postoperative edema είναι συχνό μετά από μεταμόσχευση μαλλιών και μπορεί να γίνει περισσότερο εμφανές τις πρώτες ημέρες.

Συχνά ξεκινά στην περιοχή του μετώπου και μπορεί λόγω βαρύτητας να μετακινηθεί προς:

• φρύδια
• βλέφαρα
• άνω τμήμα προσώπου

Αυτό σημαίνει ότι ένας ασθενής μπορεί να φύγει από την κλινική με σχετικά φυσιολογικό πρόσωπο και να εμφανίσει περισσότερο πρήξιμο αργότερα.

Το timing λοιπόν μπορεί να συμπέσει με την ημέρα της επιστροφής.

Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η πτήση προκάλεσε το οίδημα.

Η μετεγχειρητική διόγκωση αποτελεί γνωστό μέρος της φυσιολογικής πρώιμης πορείας σε αρκετούς ασθενείς.

Δείτε αναλυτικά τον οδηγό για το πρήξιμο μετά τη μεταμόσχευση μαλλιών.

Πότε το πρήξιμο δεν είναι απλώς «αναμενόμενο»;

Αν εμφανιστεί:

• έντονος και αυξανόμενος πόνος
• σημαντική κοκκινίλα
• πυρετός
• δυσκολία στην αναπνοή
• γενικευμένη αλλεργική εικόνα
• έντονη επιδείνωση

χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που η πολύ γρήγορη αναχώρηση από την πόλη της κλινικής μπορεί σε ορισμένους ασθενείς να μην είναι η πιο πρακτική επιλογή.

Δεν έχει να κάνει μόνο με το αν το αεροπλάνο «επιτρέπεται».

Έχει να κάνει με το πόσο εύκολα μπορεί να γίνει postoperative assessment αν χρειαστεί.

Αν δω λίγο αίμα στο αεροπλάνο;

Μικρή επιφανειακή ορορροή ή μικρή αιμορραγία μπορεί να παρατηρηθεί νωρίς μετά από χειρουργική επέμβαση.

Δεν πρέπει όμως να πιέζετε αυθαίρετα ή να πειράζετε τη λήπτρια περιοχή χωρίς να γνωρίζετε τι πρέπει να κάνετε.

Αν υπάρχει:

• επίμονη αιμορραγία
• σημαντική απώλεια αίματος
• εμφανής τραυματισμός των grafts

επικοινωνείτε άμεσα με την κλινική.

Πριν ταξιδέψετε πρέπει να γνωρίζετε ήδη:

ποιον καλείτε αν συμβεί κάτι εκτός ωραρίου.

Τι βάζω στη χειραποσκευή;

Όχι όλο το μπάνιο σας.

Μόνο ό,τι έχει πραγματικά συστηθεί από την κλινική και επιτρέπεται να μεταφερθεί σύμφωνα με τους κανόνες του αεροδρομίου και της αεροπορικής.

Ένα απλό travel pack μπορεί να περιλαμβάνει, ανάλογα με τις προσωπικές οδηγίες:

• postoperative οδηγίες
• στοιχεία επικοινωνίας της κλινικής
• συνταγογραφημένα φάρμακα
• εγκεκριμένα προϊόντα φροντίδας
• έγγραφα για φάρμακα όταν χρειάζεται

Δεν προσθέτουμε μόνοι μας:

• sprays
• αντισηπτικά
• oils
• gels
• αλοιφές

επειδή «θα βοηθήσουν στην πτήση».

Το πρόσφατα χειρουργημένο scalp δεν είναι χώρος για πειραματισμό.

Τι γίνεται με τα φάρμακα στην πτήση;

Ακολουθείτε ακριβώς το προσωπικό postoperative protocol.

Δεν αλλάζουμε:

• ώρα
• δοσολογία
• φάρμακο

για να ταιριάξει καλύτερα με την πτήση χωρίς συνεννόηση.

Αν ταξιδεύετε σε διαφορετική ζώνη ώρας ή έχετε μακρύ ταξίδι, είναι χρήσιμο να έχει διευκρινιστεί από πριν το πρόγραμμα λήψης.

Αλκοόλ στο αεροπλάνο;

Η ασφαλέστερη λογική είναι να μην αντιμετωπίζεται η πτήση μετά από χειρουργική πράξη σαν ένα συνηθισμένο ταξίδι διακοπών.

Το αλκοόλ μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα και δεν αποτελεί χρήσιμο μέρος της πρώιμης ανάρρωσης.

Ακολουθείτε τις οδηγίες του γιατρού σχετικά με το αλκοόλ πριν και μετά την επέμβαση.

Υπάρχει ξεχωριστός οδηγός για κάπνισμα και αλκοόλ μετά τη μεταμόσχευση μαλλιών.

Μπορώ να πιω καφέ;

Το αν υπάρχει συγκεκριμένος περιορισμός εξαρτάται από το προσωπικό postoperative protocol και το ιατρικό ιστορικό.

Δεν υπάρχει λόγος να δημιουργούμε universal κανόνες για κάθε ασθενή.

Το σημαντικότερο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού είναι να ακολουθήσετε τις οδηγίες που σας έχουν δοθεί και να μη χρησιμοποιείτε διεγερτικά ή άλλα προϊόντα σαν υποκατάστατο ύπνου, ξεκούρασης ή σωστής προετοιμασίας.

Πρέπει να ψεκάζω τα grafts μέσα στο αεροπλάνο;

Ορισμένες κλινικές χρησιμοποιούν postoperative protocols που περιλαμβάνουν saline spray.

Άλλες μπορεί να δίνουν διαφορετικές οδηγίες.

Δεν υπάρχει λόγος να αντιγράψετε το protocol άλλου ασθενούς επειδή το είδατε σε video.

Αν σας έχει δοθεί spray:

• ακολουθείτε τη συχνότητα της κλινικής
• ελέγχετε τους περιορισμούς υγρών της χειραποσκευής
• δεν ακουμπάτε το nozzle πάνω στα grafts

Τι γίνεται με μεγάλη πτήση 8 ή 10 ωρών;

Εδώ το πλάνο πρέπει να είναι πιο προσεκτικό.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο η μεταμόσχευση.

Η παρατεταμένη ακινησία αφορά κάθε μεγάλο ταξίδι και η ατομική εκτίμηση εξαρτάται από:

• ηλικία
• γενικό ιατρικό ιστορικό
• προηγούμενα προβλήματα θρόμβωσης
• άλλα νοσήματα
• διάρκεια πτήσης

Ένας ασθενής υψηλότερου ιατρικού κινδύνου δεν πρέπει να βασιστεί σε γενικό άρθρο για να αποφασίσει πότε θα πραγματοποιήσει πολύωρο αεροπορικό ταξίδι.

Η απόφαση χρειάζεται εξατομίκευση.

Το λάθος που κάνουν πολλοί medical tourists

Σχεδιάζουν:

επέμβαση → πτήση → τέλος.

Αλλά μετά τη μεταμόσχευση υπάρχουν και:

• πρώτη νύχτα
• πρώτος έλεγχος
• λούσιμο
• κρούστες
• swelling
• donor-area care

Άρα πριν επιλέξετε κλινική μακριά από τον τόπο κατοικίας σας πρέπει να γνωρίζετε και:

ποιος θα σας παρακολουθήσει όταν επιστρέψετε;

Αν εμφανιστεί κάτι που σας ανησυχεί:

• μπορείτε να στείλετε φωτογραφίες;
• υπάρχει συγκεκριμένο τηλέφωνο;
• ποιος αξιολογεί την κατάσταση;
• υπάρχει γιατρός διαθέσιμος;

Η σωστή postoperative φροντίδα δεν τελειώνει όταν κλείνει η πόρτα του χειρουργείου.

Το travel checklist πριν φύγετε από την κλινική

Πριν κατευθυνθείτε προς το αεροδρόμιο πρέπει να μπορείτε να απαντήσετε σε αυτά:

Πότε γίνεται το πρώτο λούσιμο;

Δείτε τον αναλυτικό οδηγό για το πρώτο λούσιμο μετά τη μεταμόσχευση.

Πώς κοιμάμαι απόψε;

Έχετε συγκεκριμένες οδηγίες ανάλογα με τη recipient area.

Μπορώ να φορέσω καπέλο;

Δεν το αποφασίζετε μόνο για αισθητικούς λόγους.

Ποια φάρμακα παίρνω και πότε;

Το πρόγραμμα πρέπει να είναι γραμμένο.

Τι θεωρείται αναμενόμενο;

Κοκκινίλα, κρούστες και οίδημα μπορεί να αποτελούν μέρος της φυσιολογικής επούλωσης.

Ποιο σύμπτωμα απαιτεί να σας καλέσω;

Αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρο.

Πού τηλεφωνώ όταν φτάσω σπίτι;

Πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένο κανάλι επικοινωνίας.

Αν η μεταμόσχευση έγινε στην Αθήνα και μένω αλλού;

Η απόσταση από μόνη της δεν αποτελεί πρόβλημα.

Το σωστό πρόγραμμα μπορεί να οργανωθεί από πριν με βάση:

• διάρκεια επέμβασης
• postoperative check
• μεταφορές
• διάρκεια πτήσης ή οδικού ταξιδιού
• χρόνο επιστροφής

Στη Hairtransplant Clinic ο Δρ. Ιωάννης Παπαγγελόπουλος (MD, PhD) πραγματοποιεί προσωπικά τη μεταμόσχευση μαλλιών, επομένως το postoperative travel plan μπορεί να συζητηθεί ως μέρος της συνολικής χειρουργικής προετοιμασίας και όχι αφού ολοκληρωθεί ήδη η επέμβαση.

Αεροπλάνο ή αυτοκίνητο;

Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους.

Ένα σύντομο αεροπορικό ταξίδι μπορεί να είναι πρακτικότερο από πολλές ώρες οδήγησης.

Από την άλλη, το αεροδρόμιο περιλαμβάνει:

• αναμονή
• αποσκευές
• κόσμο
• περισσότερες μετακινήσεις

Η πραγματική σύγκριση δεν είναι:

«ποιο μέσο είναι πιο ασφαλές για τα grafts;»

Αλλά:

«ποιο ταξίδι μπορώ να κάνω με λιγότερη κόπωση, μικρότερο κίνδυνο τυχαίου χτυπήματος και καλύτερη πρόσβαση σε postoperative φροντίδα;»

Το βασικό συμπέρασμα

Μετά από μια μεταμόσχευση μαλλιών δεν σχεδιάζουμε την πτήση σαν να βγαίνουμε από κομμωτήριο.

Έχει προηγηθεί χειρουργική διαδικασία.

Τα grafts και το scalp βρίσκονται στην πρώιμη φάση της επούλωσης.

Το σωστό ταξίδι χρειάζεται:

χρόνο

ήρεμες μετακινήσεις

ελαφριές αποσκευές

προστασία από μηχανικό τραυματισμό

σαφείς postoperative οδηγίες

εύκολη επικοινωνία με την κλινική.

Και γι’ αυτό η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο:

«Πότε μπορώ να μπω σε αεροπλάνο;»

Είναι:

«Πότε μπορώ να ολοκληρώσω ολόκληρο το ταξίδι χωρίς να δυσκολέψω την πρώτη φάση της ανάρρωσής μου;»

Αυτή η απάντηση πρέπει να δίνεται εξατομικευμένα από τον γιατρό που γνωρίζει τι ακριβώς έγινε στην επέμβασή σας.