Σαμπουάν και Τριχόπτωση: Γιατί Πέφτουν Τόσες Τρίχες στο Λούσιμο;

Το λούσιμο τελείωσε.

Κοιτάς τα χέρια σου.

Μετά την αποχέτευση.

Και ξαφνικά φαίνονται δεκάδες τρίχες.

Η αυθόρμητη σκέψη είναι:

«Αυτό το σαμπουάν μου ρίχνει τα μαλλιά».

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα με αυτή τη λογική.

Το μπάνιο είναι συχνά το σημείο όπου βλέπουμε την τριχόπτωση.

Δεν είναι απαραίτητα το σημείο όπου προκαλείται.

Το νερό, το μασάζ, το ξέβγαλμα και το χτένισμα απομακρύνουν τρίχες που μπορεί να είχαν ήδη ολοκληρώσει τον κύκλο τους και ήταν έτοιμες να αποβληθούν.

Άρα πριν αλλάξετε για πέμπτη φορά σαμπουάν, χρειάζεται να απαντήσουμε σε μια διαφορετική ερώτηση:

οι τρίχες πέφτουν επειδή λούζονται ή απλώς εμφανίζονται όλες μαζί όταν λούζονται;

Το φαινόμενο της αποχέτευσης

Τα μαλλιά δεν αποβάλλονται όλα τη στιγμή που ολοκληρώνεται ο κύκλος τους.

Μια τρίχα μπορεί να βρίσκεται ήδη σε φάση αποβολής και να παραμένει προσωρινά ανάμεσα στις υπόλοιπες τρίχες.

Όταν έρθει:

• νερό
• σαμπουάν
• μασάζ
• ξέβγαλμα
• βούρτσισμα

απομακρύνεται.

Έτσι δημιουργείται η εντύπωση:

«Μπήκα στο μπάνιο με αυτά τα μαλλιά και βγήκα χωρίς αυτά».

Στην πραγματικότητα, αρκετές από αυτές τις τρίχες πιθανόν είχαν ήδη ολοκληρώσει τον κύκλο τους.

Γιατί μερικές φορές βλέπω πολύ περισσότερες τρίχες σε ένα λούσιμο;

Ένας πολύ απλός παράγοντας είναι:

κάθε πότε λούζεστε.

Αν λούζεστε συχνά

Οι τρίχες που βρίσκονται στη φάση αποβολής απομακρύνονται πιο τακτικά.

Άρα μπορεί να βλέπετε μικρότερο αριθμό σε κάθε λούσιμο.

Αν λούζεστε μετά από αρκετές ημέρες

Περισσότερες τρίχες που θα είχαν αποβληθεί σταδιακά μπορεί να εμφανιστούν μαζί.

Έτσι ένα συγκεκριμένο wash day μπορεί να φαίνεται εντυπωσιακό.

Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει ότι η τριχόπτωση επιδεινώθηκε.

Το λάθος της σύγκρισης «σήμερα με χθες»

Το να μετράτε μόνο τις τρίχες μιας ημέρας μπορεί να είναι παραπλανητικό.

Για παράδειγμα:

Δευτέρα: λούσιμο
Τρίτη: όχι λούσιμο
Τετάρτη: όχι λούσιμο
Πέμπτη: λούσιμο

Την Πέμπτη είναι πιθανό να εμφανιστούν περισσότερες τρίχες από ό,τι τη Δευτέρα.

Δεν σημαίνει αυτόματα ότι μέσα σε τρεις ημέρες αναπτύχθηκε αλωπεκία.

Το wash interval αλλάζει αυτό που βλέπετε.

Πόσες τρίχες είναι φυσιολογικό να πέφτουν;

Δεν υπάρχει ένας αριθμός που λειτουργεί σαν απόλυτο diagnostic cutoff για όλους.

Η φυσιολογική αποβολή ποικίλλει ανάλογα με:

• την πυκνότητα
• το μήκος των μαλλιών
• τη συχνότητα λουσίματος
• το χτένισμα
• το στάδιο του κύκλου της τρίχας

Συχνά αναφέρεται ως φυσιολογική απώλεια περίπου 50–100 τριχών την ημέρα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να μετράτε κάθε τρίχα στην αποχέτευση.

Πολύ πιο χρήσιμο είναι να παρατηρείτε αν έχει αλλάξει πραγματικά το pattern και η πυκνότητα των μαλλιών.

Άρα το σαμπουάν δεν μπορεί ποτέ να δημιουργήσει πρόβλημα;

Μπορεί.

Αλλά συνήθως όχι με τον τρόπο που φοβάται ο χρήστης.

Δεν είναι τυπικό ένα κοινό σαμπουάν να μπαίνει στο τριχωτό και να «σκοτώνει» ξαφνικά υγιείς τριχικούς θυλάκους.

Υπάρχουν όμως συγκεκριμένοι τρόποι με τους οποίους ένα προϊόν μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα.

Σενάριο 1: Το σαμπουάν ερεθίζει το τριχωτό

Ορισμένα shampoos μπορεί να είναι υπερβολικά ερεθιστικά για συγκεκριμένο άτομο.

Τότε μπορεί να εμφανιστούν:

• ξηρότητα
• τσούξιμο
• κάψιμο
• φαγούρα
• ερυθρότητα
• απολέπιση

Ένα ήδη ευαίσθητο ή φλεγμονώδες τριχωτό μπορεί να αντιδρά περισσότερο.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε ανθρώπους με:

• σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
• ατοπία
• ψωρίαση
• πολύ ευαίσθητο δέρμα

Αν υπάρχει πιτυρίδα, λιπαρότητα και έντονος κνησμός, δείτε επίσης τη σχέση μεταξύ σμηγματορροϊκής δερματίτιδας και τριχόπτωσης.

Σενάριο 2: Υπάρχει αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής

Μερικές φορές το πρόβλημα δεν είναι το «σαμπουάν γενικά».

Είναι συγκεκριμένο συστατικό.

Πιθανοί ερεθιστικοί ή αλλεργιογόνοι παράγοντες μπορεί να βρίσκονται σε:

• αρώματα
• συντηρητικά
• φυτικά extracts
• άλλες ουσίες της σύνθεσης

Ποια εικόνα δημιουργεί υποψία;

Αν λίγο μετά τη χρήση ενός προϊόντος εμφανίζεται:

• έντονη φαγούρα
• κοκκινίλα
• εξάνθημα
• κάψιμο
• ερεθισμός πίσω από τα αυτιά
• ερεθισμός γύρω από τη hairline

τότε πρέπει να εξεταστεί και η πιθανότητα contact dermatitis.

Αυτό δεν είναι το ίδιο πράγμα με την ανδρογενετική αλωπεκία.

Σενάριο 3: Το σαμπουάν δεν προκαλεί αλωπεκία αλλά επιβαρύνει το hair shaft

Υπάρχει επίσης διαφορά ανάμεσα στο:

πέφτει η τρίχα από τον θύλακο

και:

σπάει η υπάρχουσα τρίχα.

Πολύ επιθετικός καθαρισμός μπορεί να αφήσει ορισμένους τύπους μαλλιών πιο ξηρούς και δύσκολους στη διαχείριση.

Αν στη συνέχεια συνδυάζεται με:

• έντονο τρίψιμο
• πολύ ζεστό νερό
• πιστολάκι
• ισιωτική
• βαφή
• ντεκαπάζ

η τρίχα μπορεί να γίνεται πιο εύθραυστη.

Αυτό είναι κυρίως breakage, όχι απαραίτητα απώλεια από τον τριχικό θύλακο.

Για αυτή τη διαφορά έχουμε ξεχωριστό οδηγό για βαφή μαλλιών, σπάσιμο και τριχόπτωση.

Το μεγάλο marketing ερώτημα: Υπάρχει πραγματικά «σαμπουάν κατά της τριχόπτωσης»;

Εδώ χρειάζεται περισσότερη προσοχή.

Η φράση:

anti-hair loss shampoo

μπορεί να σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα.

Ένα shampoo μπορεί να:

• καθαρίζει σωστά το τριχωτό
• ελέγχει πιτυρίδα
• μειώνει λιπαρότητα
• βελτιώνει την κατάσταση του hair shaft
• μειώνει τη θραύση

Αυτά μπορεί να είναι χρήσιμα.

Δεν σημαίνουν όμως απαραίτητα ότι το προϊόν σταματά τον μηχανισμό μιας πραγματικής αλωπεκίας.

Και τα σαμπουάν με καφεΐνη;

Η καφεΐνη είναι από τα πιο γνωστά συστατικά σε προϊόντα που διαφημίζονται για την τριχόπτωση.

Υπάρχουν κλινικές μελέτες που έχουν δείξει ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε topical caffeine formulations και shampoos.

Το πρόβλημα είναι ότι η συνολική ποιότητα της διαθέσιμης βιβλιογραφίας δεν είναι ομοιόμορφη.

Υπάρχουν:

• μικρότερες μελέτες
• διαφορετικές φόρμουλες
• διαφορετικά endpoints
• διαφορετικοί χρόνοι εφαρμογής

Άρα δεν είναι σωστό να μετατρέπουμε την ένδειξη:

«υπάρχουν υποσχόμενα δεδομένα»

σε:

«οποιοδήποτε caffeine shampoo θεραπεύει την ανδρογενετική αλωπεκία».

Και η κετοκοναζόλη;

Η κετοκοναζόλη είναι διαφορετική περίπτωση.

Χρησιμοποιείται κυρίως λόγω της αντιμυκητιασικής δράσης της σε καταστάσεις όπως η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα.

Υπάρχουν επίσης μελέτες που έχουν εξετάσει πιθανό adjunctive ρόλο στην ανδρογενετική αλωπεκία.

Αυτό όμως δεν σημαίνει:

ketoconazole shampoo = βασική θεραπεία φαλάκρας.

Αν κάποιος έχει ανδρογενετική αλωπεκία, πρέπει να αντιμετωπιστεί ο πραγματικός μηχανισμός της νόσου.

Sulfate-free σημαίνει ότι δεν θα πέφτουν τα μαλλιά;

Όχι.

Η παρουσία ή απουσία sulfates δεν αποτελεί διαγνωστικό τεστ για το αν ένα σαμπουάν «ρίχνει μαλλιά».

Υπάρχουν ισχυρότερα και ηπιότερα καθαριστικά συστήματα.

Αυτό που έχει σημασία είναι:

• πόσο καλά ανέχεται το προϊόν το δικό σας τριχωτό
• πόσο συχνά χρησιμοποιείται
• τι ανάγκες έχει η τρίχα
• αν υπάρχει δερματολογική πάθηση

Το label:

sulfate-free

δεν μετατρέπει αυτόματα ένα προϊόν σε θεραπεία τριχόπτωσης.

Και οι σιλικόνες; «Βουλώνουν» τον θύλακο;

Είναι πολύ συχνός διαδικτυακός ισχυρισμός.

Η χρήση conditioning agents και silicones στα προϊόντα μαλλιών αφορά κυρίως την αίσθηση και συμπεριφορά του hair shaft.

Δεν είναι σωστό να θεωρείται ότι οποιοδήποτε προϊόν με silicone:

βουλώνει τον θύλακο → προκαλεί φαλάκρα.

Το αν ένα προϊόν ταιριάζει σε κάποιον εξαρτάται από τον τύπο μαλλιών, το τριχωτό και τον τρόπο χρήσης.

Πώς διαλέγω σαμπουάν όταν μου πέφτουν τα μαλλιά;

Η καλύτερη ερώτηση δεν είναι:

«Ποιο είναι το καλύτερο shampoo για hair loss;»

Είναι:

«Τι χρειάζεται το τριχωτό και η τρίχα μου;»

Αν υπάρχει λιπαρό τριχωτό

Χρειάζεται αποτελεσματικός καθαρισμός χωρίς να δημιουργείται υπερβολικός ερεθισμός.

Αν υπάρχει σμηγματορροϊκή δερματίτιδα

Μπορεί να χρειάζεται κατάλληλο medicated shampoo και στρατηγική για τον έλεγχο των εξάρσεων.

Αν υπάρχει πολύ ξηρή ή επεξεργασμένη τρίχα

Προτεραιότητα είναι περισσότερο ήπιος καθαρισμός και μείωση του breakage.

Αν υπάρχει πραγματική ανδρογενετική αλωπεκία

Το shampoo είναι δευτερεύον κομμάτι της φροντίδας.

Δεν πρέπει να περιμένουμε από έναν cleanser να ανατρέψει μόνος του το miniaturization των τριχικών θυλάκων.

Το καλύτερο «τεστ» δεν βρίσκεται στην αποχέτευση

Αν θέλετε να καταλάβετε αν πραγματικά αλλάζει η κατάσταση των μαλλιών, η αποχέτευση είναι κακός μοναδικός δείκτης.

Πολύ περισσότερο αξίζει να παρατηρήσετε:

Hairline

Υποχωρούν σταδιακά οι κρόταφοι;

Crown

Ανοίγει περισσότερο η κορυφή;

Χωρίστρα

Γίνεται σταδιακά πιο φαρδιά;

Πυκνότητα

Φαίνεται περισσότερο το τριχωτό στα ίδια σημεία και με ίδιες συνθήκες;

Αυτές οι αλλαγές έχουν μεγαλύτερη σημασία από το αν ένα συγκεκριμένο πρωινό είδατε 15 ή 30 περισσότερες τρίχες στο μπάνιο.

Το πιο χρήσιμο πράγμα που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι

Δεν χρειάζεται να μετράτε κάθε τρίχα.

Κρατήστε σταθερές τις συνθήκες.

Για παράδειγμα:

• παρόμοια συχνότητα λουσίματος
• ίδιος φωτισμός
• ίδια θέση χωρίστρας
• ίδιες γωνίες φωτογραφιών

και παρατηρήστε την πορεία σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Μία φωτογραφία μετά από κακό λούσιμο δεν λέει πολλά.

Μια σταθερή αλλαγή σε hairline, crown ή part line λέει πολύ περισσότερα.

Πότε πρέπει να σταματήσουμε να κατηγορούμε το σαμπουάν;

Αν αλλάζετε shampoo ξανά και ξανά αλλά βλέπετε:

• προοδευτική υποχώρηση της hairline
• αραίωση στο crown
• άνοιγμα χωρίστρας
• σταδιακή λέπτυνση των τριχών

τότε πρέπει να εξεταστεί η ανδρογενετική αλωπεκία.

Το shampoo πιθανόν δεν είναι το βασικό πρόβλημα.

Και όταν η απώλεια είναι ξαφνική και διάχυτη;

Αν αρχίσουν ξαφνικά να αποβάλλονται πολύ περισσότερες τρίχες σε όλο το κεφάλι, υπάρχει διαφορετικό diagnostic path.

Μπορεί να έχει προηγηθεί:

• ασθένεια
• υψηλός πυρετός
• χειρουργείο
• έντονο stress
• εγκυμοσύνη
• γρήγορη απώλεια βάρους
• μεγάλη διατροφική αλλαγή

Και το shedding μπορεί να εμφανιστεί με καθυστέρηση.

Εδώ πρέπει να εξεταστεί η πιθανότητα τελογενούς τριχόπτωσης.

Το νέο shampoo μπορεί απλώς να ξεκίνησε περίπου την ίδια περίοδο.

«Άλλαξα σαμπουάν και αμέσως άρχισαν να πέφτουν»

Η λέξη αμέσως έχει μεγάλη σημασία.

Η βιολογία της τρίχας λειτουργεί σε κύκλο.

Μια πραγματική αλλαγή του κύκλου ανάπτυξης συνήθως δεν μετατρέπεται μέσα σε μερικές ώρες σε μαζική αποβολή νέων τριχών.

Αν μετά από ένα καινούργιο προϊόν εμφανιστούν άμεσα:

• κάψιμο
• φαγούρα
• κοκκινίλα
• οίδημα
• εξάνθημα

τότε η αντίδραση του δέρματος είναι πολύ σημαντικότερη πληροφορία από τον αριθμό των τριχών στην αποχέτευση.

Μπορεί το πολύ λούσιμο να προκαλέσει φαλάκρα;

Το συχνό λούσιμο από μόνο του δεν σημαίνει ότι αφαιρεί υγιείς τριχικούς θυλάκους.

Μπορεί όμως μια ακατάλληλη ρουτίνα:

• να ξηραίνει την τρίχα
• να αυξάνει το breakage
• να ερεθίζει ευαίσθητο τριχωτό

Γι’ αυτό δεν υπάρχει μία ιδανική συχνότητα για όλους.

Κάποιος με πολύ λιπαρό τριχωτό μπορεί να χρειάζεται διαφορετική συχνότητα από κάποιον με ξηρά, σγουρά ή έντονα επεξεργασμένα μαλλιά.

Και το αντίθετο: Μπορώ να λούζομαι λιγότερο για να μη χάνω τρίχες;

Το να αποφεύγετε το λούσιμο επειδή φοβάστε ότι θα δείτε τρίχες δεν σταματά τον φυσιολογικό κύκλο αποβολής.

Οι τρίχες που βρίσκονται σε φάση shedding δεν παραμένουν μόνιμα στο κεφάλι επειδή δεν χρησιμοποιήθηκε shampoo.

Απλώς μπορεί να εμφανιστούν περισσότερες μαζί στο επόμενο λούσιμο.

Σε λιπαρό ή φλεγμονώδες τριχωτό, η υπερβολική αποφυγή καθαρισμού μπορεί επιπλέον να δυσκολέψει τον έλεγχο της κατάστασης του scalp.

Πότε έχει νόημα η μεταμόσχευση μαλλιών;

Δεν κάνουμε μεταμόσχευση επειδή κάποιος βλέπει πολλές τρίχες στην αποχέτευση.

Πρώτα πρέπει να γνωρίζουμε τι συμβαίνει στους θυλάκους.

Αν πρόκειται για προσωρινό excessive shedding και οι θύλακες παραμένουν λειτουργικοί, προτεραιότητα έχει η αιτία της τριχόπτωσης.

Αν όμως υπάρχει σταθερή μόνιμη ανδρογενετική αραίωση, τότε σε κατάλληλο υποψήφιο μπορεί να αξιολογηθεί η μεταμόσχευση μαλλιών.

Το κριτήριο δεν είναι πόσες τρίχες είδατε στο ντους.

Είναι αν οι τριχικοί θύλακες έχουν υποστεί μόνιμη απώλεια.

Πώς αντιμετωπίζουμε το «φταίει το σαμπουάν» στη Hairtransplant Clinic

Όταν ένας ασθενής μας λέει:

«Κάθε φορά που λούζομαι μου πέφτουν πάρα πολλά μαλλιά»

δεν ξεκινάμε αλλάζοντας shampoo.

Ξεκινάμε χωρίζοντας το πρόβλημα σε τέσσερις ερωτήσεις.

1. Τι συμβαίνει στο λούσιμο;

Μας ενδιαφέρει:

• πόσο συχνά λούζονται τα μαλλιά
• αν η αλλαγή είναι πρόσφατη
• αν υπάρχει πραγματική αύξηση του shedding

2. Τι συμβαίνει στο τριχωτό;

Ψάχνουμε:

• ερυθρότητα
• πιτυρίδα
• λιπαρότητα
• φαγούρα
• ερεθισμό
• πιθανή αντίδραση σε προϊόν

3. Τι συμβαίνει στην τρίχα;

Εξετάζουμε αν υπάρχει:

• breakage
• ξηρότητα
• χημική φθορά
• διαφορετικά μήκη
• εύθραυστο hair shaft

4. Τι συμβαίνει στους θυλάκους;

Εδώ εξετάζουμε:

• hairline
• crown
• χωρίστρα
• πυκνότητα
• miniaturization
• pattern της αραίωσης

Έτσι η ερώτηση:

«ποιο σαμπουάν να πάρω;»

μετατρέπεται στην πιο χρήσιμη:

«τι προκαλεί πραγματικά την αλλαγή που βλέπω στα μαλλιά μου;»

Αν βλέπετε επίμονη ή προοδευτική αραίωση και δεν είναι σαφές αν πρόκειται για φυσιολογικό shedding, αντίδραση του τριχωτού ή πραγματική αλωπεκία, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Hairtransplant Clinic για εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Τι να θυμάστε στο επόμενο λούσιμο

Μην κρίνετε την κατάσταση των μαλλιών σας αποκλειστικά από την αποχέτευση.

Το λούσιμο συχνά απομακρύνει τρίχες που βρίσκονταν ήδη στο τέλος του κύκλου τους.

Ένα shampoo μπορεί πράγματι να δημιουργήσει ερεθισμό, αλλεργική αντίδραση ή να επιβαρύνει ένα εύθραυστο hair shaft.

Αυτό όμως είναι διαφορετικό από το να προκαλεί κάθε φορά μόνιμη αλωπεκία.

Αν λοιπόν βλέπετε πολλές τρίχες μετά το λούσιμο, μην ξεκινήσετε με την ερώτηση:

«Ποιο σαμπουάν φταίει;»

Ξεκινήστε με:

«Έχει αλλάξει πραγματικά η πυκνότητα, η hairline, το crown ή η χωρίστρα μου;»

Εκεί βρίσκεται συνήθως η πολύ πιο χρήσιμη πληροφορία.