Τριχόπτωση στην Εγκυμοσύνη: Πότε Είναι Φυσιολογική και Πότε Χρειάζεται Έλεγχος;

Η εγκυμοσύνη αλλάζει σημαντικά τον κύκλο ζωής της τρίχας. Για πολλές γυναίκες, μάλιστα, τα μαλλιά αυτή την περίοδο φαίνονται πιο πυκνά και γεμάτα.

Γι’ αυτό όταν εμφανίζεται έντονη τριχόπτωση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα «φυσιολογικό επειδή άλλαξαν οι ορμόνες».

Μπορεί να είναι προσωρινή και να μην κρύβει κάτι ανησυχητικό. Μπορεί όμως να σχετίζεται με έλλειψη σιδήρου, πρόβλημα του θυρεοειδούς, έντονο σωματικό ή ψυχολογικό στρες, κάποια προϋπάρχουσα μορφή αλωπεκίας ή άλλον παράγοντα που αξίζει να διερευνηθεί.

Το πιο σημαντικό είναι να ξεχωρίσουμε την τριχόπτωση μέσα στην εγκυμοσύνη από την πολύ συχνότερη τριχόπτωση που εμφανίζεται μερικούς μήνες μετά τον τοκετό.

Τι συμβαίνει φυσιολογικά στα μαλλιά κατά την εγκυμοσύνη;

Κάθε τρίχα περνά από διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης, ανάπαυσης και αποβολής.

Κατά την εγκυμοσύνη, οι ορμονικές μεταβολές μπορούν να κρατούν μεγαλύτερο αριθμό τριχών για περισσότερο χρόνο στη φάση ανάπτυξης. Γι’ αυτό αρκετές γυναίκες παρατηρούν ότι:

• πέφτουν λιγότερες τρίχες,
• τα μαλλιά φαίνονται πιο γεμάτα,
• αυξάνεται η αίσθηση πυκνότητας,
• η τρίχα μπορεί να φαίνεται πιο δυνατή ή παχιά.

Αυτό σημαίνει ότι η εικόνα της εγκυμοσύνης είναι συχνά διαφορετική από εκείνη που εμφανίζεται μετά τη γέννα.

Μετά τον τοκετό, όταν αλλάζουν απότομα τα επίπεδα των ορμονών, πολλές από τις τρίχες που παρέμειναν περισσότερο στη φάση ανάπτυξης περνούν σχεδόν ταυτόχρονα στη φάση αποβολής. Έτσι εμφανίζεται το χαρακτηριστικό postpartum shedding.

Αυτό το φαινόμενο το αναλύουμε ξεχωριστά στο άρθρο για την τριχόπτωση μετά τη γέννα.

Άρα είναι φυσιολογικό να πέφτουν τα μαλλιά στην εγκυμοσύνη;

Μια μικρή καθημερινή απώλεια τριχών είναι φυσιολογική σε όλους τους ανθρώπους, είτε υπάρχει εγκυμοσύνη είτε όχι.

Αυτό που χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή είναι όταν μια γυναίκα παρατηρεί ότι η κατάσταση έχει αλλάξει ξεκάθαρα σε σχέση με πριν.

Για παράδειγμα:

βλέπει πολύ περισσότερες τρίχες στο μπάνιο ή στη βούρτσα, αρχίζει να φαίνεται περισσότερο το τριχωτό, ανοίγει αισθητά η χωρίστρα ή εμφανίζεται συγκεκριμένη περιοχή χωρίς μαλλιά.

Σε αυτή την περίπτωση δεν προσπαθούμε να αποδώσουμε αυτόματα την εικόνα στις ορμόνες της εγκυμοσύνης.

Πρώτα εξετάζουμε τι είδους απώλεια υπάρχει και πότε ξεκίνησε.

Η μορφή της τριχόπτωσης δίνει σημαντικές πληροφορίες

Όταν η απώλεια είναι διάχυτη και οι τρίχες πέφτουν από ολόκληρο το τριχωτό, εξετάζονται διαφορετικά αίτια από ό,τι όταν η αραίωση εμφανίζεται σταδιακά σε συγκεκριμένο pattern.

Αν, αντίθετα, εμφανιστεί ένα καθαρό στρογγυλό ή εντοπισμένο κενό, χρειάζεται διαφορετική δερματολογική αξιολόγηση.

Η ερώτηση λοιπόν δεν είναι μόνο:

«Πόσες τρίχες πέφτουν;»

Είναι και:

«Από πού πέφτουν και πώς έχει αλλάξει η εικόνα του τριχωτού;»

Για μια πιο γενική ανάλυση των διαφορετικών patterns μπορείτε να δείτε και το άρθρο Γιατί Πέφτουν τα Μαλλιά μου;.

Σίδηρος και αναιμία στην εγκυμοσύνη

Ο σίδηρος είναι ένας από τους παράγοντες που μπορεί να χρειαστεί να διερευνηθούν όταν υπάρχει αυξημένη τριχόπτωση στην εγκυμοσύνη.

Οι ανάγκες του οργανισμού μεταβάλλονται σημαντικά κατά την κύηση και η ανεπάρκεια σιδήρου μπορεί να συνδέεται με συμπτώματα όπως:

• έντονη κόπωση,
• αδυναμία,
• δύσπνοια,
• ταχυκαρδία,
• ωχρότητα,
• και σε ορισμένες περιπτώσεις αυξημένο hair shedding.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε έγκυος με τριχόπτωση έχει έλλειψη σιδήρου.

Ούτε σημαίνει ότι πρέπει να ξεκινήσει μόνη της επιπλέον σίδηρο.

Η αξιολόγηση γίνεται σε συνεργασία με τον γιατρό που παρακολουθεί την εγκυμοσύνη, με βάση το ιστορικό και τις εξετάσεις.

Μπορεί να φταίει ο θυρεοειδής;

Ναι, οι διαταραχές της λειτουργίας του θυρεοειδούς μπορούν να επηρεάσουν τα μαλλιά και να προκαλέσουν διάχυτη αραίωση ή αυξημένη πτώση.

Η εγκυμοσύνη είναι περίοδος κατά την οποία η λειτουργία του θυρεοειδούς έχει ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο για τα μαλλιά αλλά συνολικά για την υγεία της μητέρας και την εξέλιξη της κύησης.

Η τριχόπτωση από μόνη της δεν αρκεί φυσικά για να συμπεράνουμε ότι υπάρχει πρόβλημα θυρεοειδούς.

Αν όμως συνυπάρχουν συμπτώματα ή υπάρχει σχετικό ιστορικό, ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι χρειάζεται πιο συγκεκριμένος έλεγχος.

Έντονη ναυτία, απώλεια βάρους και διατροφή

Σε μια φυσιολογική εγκυμοσύνη δεν χρειάζεται να αναζητούμε «ειδικές τροφές για να μη μας πέσουν τα μαλλιά».

Η κατάσταση αλλάζει όμως όταν υπάρχει:

• παρατεταμένη ναυτία ή έμετος,
• σημαντικά μειωμένη πρόσληψη τροφής,
• απότομη απώλεια βάρους,
• πολύ περιορισμένη διατροφή,
• ήδη γνωστή διατροφική ανεπάρκεια.

Τα τριχοθυλάκια είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε σημαντικές μεταβολές της θρέψης και του μεταβολισμού.

Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται να διερευνηθούν συγκεκριμένες ελλείψεις, αλλά όχι να λαμβάνονται αυθαίρετα πολλά συμπληρώματα «για τα μαλλιά».

Μπορεί το στρες να προκαλέσει τριχόπτωση στην εγκυμοσύνη;

Το έντονο σωματικό ή ψυχολογικό στρες μπορεί να λειτουργήσει ως trigger για αυξημένο hair shedding.

Συχνά όμως υπάρχει χρονική καθυστέρηση.

Δηλαδή, μια γυναίκα μπορεί να παρατηρήσει έντονη πτώση σήμερα, ενώ ο εκλυτικός παράγοντας συνέβη εβδομάδες ή μήνες νωρίτερα.

Έντονη ασθένεια, υψηλός πυρετός, χειρουργική επέμβαση, σημαντική ψυχολογική επιβάρυνση ή άλλη μεγάλη μεταβολή του οργανισμού μπορούν να επηρεάσουν τον κύκλο της τρίχας.

Ένα πιθανό αποτέλεσμα είναι η τελογενής τριχόπτωση, η οποία χαρακτηρίζεται κυρίως από διάχυτο shedding.

Μήπως η εγκυμοσύνη αποκάλυψε προϋπάρχουσα γυναικεία αραίωση;

Μερικές φορές η εγκυμοσύνη δεν είναι η πραγματική αιτία της αραίωσης.

Μπορεί απλώς να είναι η περίοδος κατά την οποία η γυναίκα άρχισε να προσέχει περισσότερο τα μαλλιά της ή έγινε πιο εμφανής μια διαδικασία που είχε ήδη ξεκινήσει.

Αν η εικόνα είναι περισσότερο:

• σταδιακό άνοιγμα της χωρίστρας,
• μείωση της πυκνότητας στην κεντρική περιοχή,
• χρόνια εξέλιξη,
• χωρίς πολύ έντονο ξαφνικό shedding,

τότε χρειάζεται να εξεταστεί και το ενδεχόμενο female pattern hair loss ή άλλης μορφής γυναικείας τριχόπτωσης.

Η εγκυμοσύνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εύκολη εξήγηση για κάθε αλλαγή στα μαλλιά.

Τι εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;

Δεν υπάρχει ένα πακέτο εξετάσεων που πρέπει να κάνει κάθε γυναίκα με τριχόπτωση στην εγκυμοσύνη.

Η διερεύνηση εξαρτάται από:

• το pattern της απώλειας,
• τη διάρκεια,
• το τρίμηνο της εγκυμοσύνης,
• το ιατρικό ιστορικό,
• τη διατροφή,
• προηγούμενες αιματολογικές εξετάσεις,
• πιθανή νόσο του θυρεοειδούς,
• άλλα συμπτώματα.

Ανάλογα με την περίπτωση, ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει τον αιματολογικό έλεγχο, την κατάσταση του σιδήρου, τη λειτουργία του θυρεοειδούς ή άλλους δείκτες που προκύπτουν από το ιστορικό.

Δεν χρειάζεται όμως να γίνονται δεκάδες εξετάσεις χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη.

Δείτε περισσότερα στον οδηγό για τις εξετάσεις για την τριχόπτωση.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω μινοξιδίλη στην εγκυμοσύνη;

Η εγκυμοσύνη δεν είναι περίοδος για να ξεκινά μια γυναίκα μόνη της φαρμακευτική θεραπεία κατά της τριχόπτωσης.

Η μινοξιδίλη γενικά δεν συνιστάται κατά την εγκυμοσύνη και δεν πρέπει να ξεκινά ή να συνεχίζεται χωρίς ρητή ιατρική καθοδήγηση.

Αν μια γυναίκα χρησιμοποιούσε μινοξιδίλη πριν μάθει ότι είναι έγκυος, δεν χρειάζεται πανικός ούτε αυθαίρετες αποφάσεις.

Πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό που παρακολουθεί την εγκυμοσύνη και τον δερματολόγο της ώστε να λάβει εξατομικευμένη οδηγία.

Τι ισχύει για φιναστερίδη και άλλες φαρμακευτικές θεραπείες;

Η φιναστερίδη δεν χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της τριχόπτωσης κατά την εγκυμοσύνη.

Το ίδιο ισχύει και για άλλες συστηματικές θεραπείες της γυναικείας αραίωσης που μπορεί να είναι ακατάλληλες στην κύηση, όπως η σπιρονολακτόνη.

Γι’ αυτό στην εγκυμοσύνη δεν παίρνουμε θεραπευτικές αποφάσεις με βάση:

«το χρησιμοποιούσε μια φίλη μου»
ή
«το βρήκα ως θεραπεία για τριχόπτωση στο internet».

Η ασφάλεια για τη μητέρα και το έμβρυο προηγείται της αισθητικής αντιμετώπισης της αραίωσης.

Και οι βιταμίνες για τα μαλλιά;

Το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι «βιταμίνη» ή «φυσικό» δεν σημαίνει ότι πρέπει να προστεθεί χωρίς λόγο στην εγκυμοσύνη.

Πολλές γυναίκες ήδη λαμβάνουν συγκεκριμένα συμπληρώματα στο πλαίσιο της παρακολούθησης της κύησης.

Η προσθήκη επιπλέον:

• σιδήρου,
• ψευδαργύρου,
• βιοτίνης,
• βιταμίνης D,
• ή άλλων συστατικών

πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχει ένδειξη και με γνώση του γιατρού.

Η σωστή αντιμετώπιση μιας πραγματικής έλλειψης είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα από την τυχαία λήψη συμπληρωμάτων με την ελπίδα ότι «θα σταματήσουν την τριχόπτωση».

Τι μπορώ να κάνω με ασφάλεια μέχρι να βρεθεί η αιτία;

Το πιο χρήσιμο είναι να μην επιβαρύνεται επιπλέον η τρίχα.

Μπορείτε να αποφεύγετε πολύ σφιχτές αλογοουρές και χτενίσματα που τραβούν τα μαλλιά, υπερβολική θερμότητα, συχνές επιθετικές χημικές επεξεργασίες και έντονο μηχανικό τράβηγμα.

Ένα ήπιο σαμπουάν και προσεκτική περιποίηση μπορούν να βοηθήσουν την ποιότητα και την εμφάνιση των μαλλιών.

Δεν θεραπεύουν όμως μια υποκείμενη έλλειψη, μια διαταραχή θυρεοειδούς ή κάποια μορφή αλωπεκίας.

Το βασικό είναι να βρεθεί η αιτία.

Πότε χρειάζεται να επισκεφθείτε δερματολόγο;

Η αξιολόγηση έχει ιδιαίτερη αξία όταν:

• η τριχόπτωση είναι ξαφνική και έντονη,
• η πυκνότητα μειώνεται γρήγορα,
• εμφανίζονται καθαρά κενά,
• υπάρχει φαγούρα, πόνος, ερυθρότητα ή απολέπιση,
• πέφτουν και φρύδια ή τρίχες από άλλα σημεία,
• υπάρχει έντονη κόπωση ή άλλα γενικά συμπτώματα,
• η αλλαγή επιμένει αντί να σταθεροποιείται.

Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί συνεργασία δερματολόγου, γυναικολόγου ή ενδοκρινολόγου.

Αν δεν είναι σαφές ποιος ειδικός χρειάζεται πρώτα, δείτε τον οδηγό Τριχόπτωση: Δερματολόγος ή Ενδοκρινολόγος;.

Θα ξαναβγούν τα μαλλιά;

Στις προσωρινές μορφές shedding, όταν το τριχοθυλάκιο παραμένει λειτουργικό και διορθωθεί ο παράγοντας που προκάλεσε την απώλεια, υπάρχει δυνατότητα επανόδου του φυσιολογικού κύκλου ανάπτυξης.

Αυτό όμως δεν συμβαίνει από τη μια μέρα στην άλλη.

Η τρίχα έχει αργό βιολογικό κύκλο και η αλλαγή μπορεί να χρειαστεί μήνες για να γίνει ορατή.

Αν υπάρχει προϋπάρχουσα γυναικεία ανδρογενετική αλωπεκία ή διαφορετική πάθηση του τριχωτού, η πορεία μπορεί να είναι διαφορετική και χρειάζεται ξεχωριστή αντιμετώπιση.

Τριχόπτωση στην εγκυμοσύνη και μετά τη γέννα δεν είναι το ίδιο

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.

Κατά την εγκυμοσύνη, τα μαλλιά πολλών γυναικών παραμένουν περισσότερο στη φάση ανάπτυξης και μπορεί να δείχνουν πιο πυκνά.

Μετά τον τοκετό, ένα μεγάλο μέρος αυτών των τριχών μπορεί να περάσει μαζί στη φάση αποβολής, προκαλώντας έντονο αλλά συνήθως προσωρινό shedding.

Άρα αν υπάρχει σημαντική τριχόπτωση ενώ η εγκυμοσύνη βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, αξίζει να εξετάσουμε αν υπάρχει κάποιος πρόσθετος παράγοντας αντί να θεωρήσουμε ότι πρόκειται απλώς για το συνηθισμένο postpartum φαινόμενο.

Αν παρατηρείτε έντονη ή ασυνήθιστη απώλεια μαλλιών κατά την εγκυμοσύνη, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη Hairtransplant Clinic για δερματολογική αξιολόγηση, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό που παρακολουθεί την εγκυμοσύνη.